MỘT BỨC ẢNH VÀ MƯỜI CÔ GÁI ĐỒNG LỘC

Có những bức ảnh không cần lời thuyết minh dài dòng nhưng vẫn có thể kể cả một câu chuyện lịch sử.

Bức ảnh về những cô gái thanh niên xung phong ở Ngã ba Đồng Lộc là một trong số đó.

Trước ngày 24/7/1968, những cô gái thuộc Tiểu đội 4 vẫn làm công việc thường ngày trên tuyến đường Đồng Lộc. Họ sống và chiến đấu giữa một chiến trường khốc liệt nhưng vẫn giữ những nét hồn nhiên của tuổi trẻ.

Một trong những người từng gặp và ghi lại hình ảnh của các cô là nghệ sĩ nhiếp ảnh Văn Sắc.

Theo lời kể được Báo Quân đội nhân dân đăng tải, ông từng có thời gian tiếp xúc với những cô gái Đồng Lộc và chụp lại hình ảnh của họ. Khi ấy, ông không thể biết rằng chỉ ít lâu sau, mười người trong số những cô gái ấy sẽ hy sinh. (Quốc phòng Việt Nam)

Bức ảnh về các cô vì thế trở thành một kỷ vật đặc biệt.

Trong ảnh là những người con gái trẻ.

Nhìn họ, khó có thể tưởng tượng rằng nơi họ đứng lại là một trong những trọng điểm đánh phá ác liệt nhất của chiến tranh.

Họ có thể cười, trò chuyện, làm việc và mơ về ngày trở lại quê nhà.

Nhưng chiến tranh không cho họ nhiều thời gian.

Ngày 24/7/1968, cả mười cô gái của Tiểu đội 4 hy sinh khi đang làm nhiệm vụ san lấp hố bom, sửa đường tại Đồng Lộc. (baochinhphu.vn)

Sau ngày ấy, bức ảnh không còn đơn giản là một bức ảnh tập thể.

Nó trở thành hình ảnh của một thế hệ.

Những người trong ảnh không còn sống để nhìn lại tuổi trẻ của mình, nhưng hình ảnh của họ vẫn còn.

Nhiều năm sau, những bức ảnh, lá thư, chiếc áo và những kỷ vật khác tiếp tục được lưu giữ tại khu di tích.

Mỗi hiện vật lại mở ra một câu chuyện.

Có người nhìn thấy trong đó sự hy sinh.

Có người nhìn thấy tình đồng đội.

Có người nhớ đến người con gái đã không trở về.

Còn với thế hệ trẻ hôm nay, đó là một lời nhắc về giá trị của hòa bình.

Ngã ba Đồng Lộc ngày nay không còn tiếng máy bay, không còn tiếng bom. Con đường đã trở thành một địa danh lịch sử. Những hàng cây xanh mọc lên trên vùng đất từng bị bom cày xới.

Nhưng ký ức vẫn còn.

Ký ức ấy được giữ bằng những cái tên trên bia tưởng niệm, bằng những nén hương của người đến viếng và bằng những bức ảnh cũ đã đi qua nhiều thập kỷ.

Có lẽ điều kỳ diệu nhất của một bức ảnh lịch sử là nó có thể giúp một người ở thế hệ hôm nay nhìn thấy những người trẻ của hơn nửa thế kỷ trước.

Ta nhìn thấy họ.

Ta biết họ từng tồn tại.

Ta biết họ từng có một tuổi trẻ.

Và ta hiểu rằng hòa bình hôm nay được xây dựng từ sự hy sinh của những con người như thế.