Một ca mổ trong căn hầm dã chiến thiếu ánh sáng

Có những đêm chiến trường tối đến mức không nhìn rõ bàn tay mình. Bóng đêm không đem lại sự yên bình mà chỉ làm cho tiếng máy bay, tiếng pháo và tiếng bom càng trở nên đáng sợ hơn.

Đêm ấy, một tổ cáng thương hớt hải đưa một thương binh vào bệnh xá. Anh bị nhiều mảnh đạn găm vào bụng, máu thấm đỏ cả tấm võng. Tôi chỉ kịp nhìn qua vết thương rồi nói với các y tá:

• Chuẩn bị mổ ngay!

Căn hầm dã chiến nhỏ hẹp là phòng mổ của chúng tôi. Ánh sáng chỉ có từ một chiếc đèn dầu bé xíu được che kín bằng tấm vải để máy bay không phát hiện. Ánh đèn vàng yếu ớt rung lên theo từng đợt gió và tiếng bom nổ.

Không có bàn mổ đúng nghĩa.

Không có đầy đủ thuốc mê.

Không có máy móc hiện đại.

Chúng tôi chỉ có vài dụng cụ phẫu thuật đã dùng đi dùng lại nhiều lần, ít bông băng và lòng quyết tâm giữ lấy sự sống cho người thương binh.

Tôi hít một hơi thật sâu.

"Bình tĩnh, Thuỳ. Chỉ cần mình còn bình tĩnh thì người bệnh còn có hy vọng."

Ngoài cửa hầm, tiếng máy bay gầm rú mỗi lúc một gần. Đất đá rơi lả tả xuống mái hầm. Có lúc ngọn đèn chao đảo tưởng như sắp tắt.

Một y tá khẽ hỏi:

• Chị Trâm... có dừng lại không?

Tôi lắc đầu.

• Không. Nếu dừng bây giờ, anh ấy sẽ không còn cơ hội.

Từng mảnh đạn được gắp ra trong ánh sáng leo lét. Mồ hôi chảy ướt lưng áo. Đôi bàn tay tôi run lên vì mệt nhưng không được phép sai sót.

Thỉnh thoảng, tôi ngẩng đầu nhìn người thương binh. Khuôn mặt anh tái nhợt nhưng vẫn cố mỉm cười.

Nụ cười ấy khiến tôi càng phải cố gắng.

Ca mổ kéo dài hàng giờ.

Khi mảnh đạn cuối cùng được lấy ra, chúng tôi mới thở phào. Người thương binh vẫn còn mạch.

Không ai reo lên.

Chúng tôi chỉ lặng lẽ nhìn nhau rồi lại tiếp tục băng bó, truyền dịch và chăm sóc cho những bệnh nhân khác đang chờ.

Chiến trường không cho phép người bác sĩ nghỉ ngơi lâu.

Đêm hôm đó, tôi mở cuốn nhật ký.

Tôi viết về những người đồng đội đã ngã xuống, về người thương binh vừa giành lại sự sống và về nỗi day dứt của người thầy thuốc. Có những bệnh nhân tôi cứu được, nhưng cũng có những người ra đi ngay trước mắt mình. Mỗi lần như vậy, tôi đều tự hỏi: "Giá như có thêm thuốc... giá như có thêm dụng cụ..."

Nhưng chiến tranh đâu cho chúng tôi có quyền lựa chọn.

Điều duy nhất tôi có thể lựa chọn là không bỏ cuộc.

Nghề y đã dạy tôi phải cứu người.

Chiến trường dạy tôi phải cứu người trong những điều kiện khắc nghiệt nhất.

Và tôi hiểu rằng, chỉ cần còn một người cần được cứu chữa, tôi vẫn sẽ cầm dao mổ bước vào căn hầm nhỏ ấy, dưới ánh đèn dầu leo lét, giữa tiếng bom rung chuyển cả núi rừng.