MỘT CÁI NẮM TAY TRƯỚC GIỜ RA TRẬN
Trước giờ xuất kích, người lính không nói nhiều. Một cái nắm tay đủ thay cho mọi lời từ biệt.
Trước mỗi trận đánh, không khí thường rất lặng. Không ai nói về khả năng hy sinh, nhưng ai cũng hiểu điều đó đang ở rất gần.
Phạm Duy Đô nhớ những khoảnh khắc chuẩn bị xuất kích. Vũ khí đã kiểm tra xong. Sơ đồ đã thuộc lòng. Không còn gì để dặn thêm.
Chỉ còn lại những cái nhìn thật lâu.
Có khi, một người tiến lại gần, nắm chặt tay người bên cạnh. Không nói gì. Chỉ siết chặt hơn bình thường. Cái nắm tay ấy thay cho tất cả: lời chào, lời hứa, lời xin lỗi, và cả lời vĩnh biệt – nếu không còn gặp lại.
Trong chiến tranh, cái nắm tay không mang ý nghĩa xã giao. Nó là sự trao gửi sinh mạng. Là niềm tin rằng: nếu tao ngã xuống, mày sẽ đi tiếp.
Sau này, giữa đời thường, Phạm Duy Đô đã bắt rất nhiều cái tay. Nhưng chưa có cái nắm tay nào mang sức nặng như những cái nắm tay trước giờ ra trận năm xưa.
Bởi trong đó, có cả sự sống và cái chết được trao cho nhau trong im lặng.


