MỘT LẦN GHÉ VAI, MỘT ĐỜI LƯU DANH
Câu chuyện về Ngô Thị Tuyển – cô gái 19 tuổi và hai hòm đạn 98kg giữa tọa độ lửa Hàm Rồng
Có những hình ảnh chỉ cần nhìn một lần cũng đủ nhớ suốt đời. Tháng 4/1965, tại Nam Ngạn – Hàm Rồng, hình ảnh một cô gái nhỏ bé vác trên vai hai hòm đạn nặng 98kg đã trở thành biểu tượng đặc biệt của tuổi trẻ Việt Nam. Cô gái ấy là Ngô Thị Tuyển, nữ dân quân quê Thanh Hóa, khi đó mới 19 tuổi.
Ngô Thị Tuyển sinh năm 1946 tại Nam Ngạn, Hàm Rồng, Thanh Hóa. Khi chiến tranh phá hoại miền Bắc diễn ra, cầu Hàm Rồng trở thành một trọng điểm giao thông đặc biệt quan trọng. Quân và dân Thanh Hóa phải bảo vệ cây cầu trước những đợt đánh phá dữ dội của không quân Mỹ.
Ngày 4/4/1965, trận chiến tại Hàm Rồng diễn ra ác liệt. Khi đoàn xe chở đạn tới, Ngô Thị Tuyển xung phong vận chuyển đạn ra trận địa.
Một tình huống bất ngờ xảy ra: hai hòm đạn pháo 37mm bị móc chặt vào nhau. Những người xung quanh cố gắng tháo ra nhưng không kịp. Trận địa đang cần đạn từng phút. Không muốn chậm trễ, Ngô Thị Tuyển ghé vai, vác cả hai hòm.
Chùm ảnh tư liệu
Ảnh tư liệu của bài viết.
Hai hòm đạn nặng tổng cộng 98kg – gần gấp 2,5 lần trọng lượng cơ thể 42kg của cô gái 19 tuổi. Chị vượt qua con đê, giữa tiếng bom và tiếng máy bay, đưa đạn đến nơi bộ đội đang chiến đấu. Khoảnh khắc ấy trở thành một trong những hình ảnh tiêu biểu nhất của Chiến thắng Hàm Rồng.
Chị còn tham gia cứu thương, tải thương và phục vụ bộ đội.
Chiến thắng Hàm Rồng ngày 3 và 4/4/1965 trở thành một dấu mốc quan trọng. Quân và dân ta đã bắn rơi 47 máy bay Mỹ trong hai ngày chiến đấu.
Ngày 1/1/1967, khi mới 21 tuổi, Ngô Thị Tuyển được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Tháng 7/2026, bà qua đời ở tuổi 81. Cây cầu Hàm Rồng hôm nay vẫn bắc qua sông Mã, còn hình ảnh cô gái 19 tuổi năm nào vẫn được lưu giữ trong lịch sử.
Tuổi trẻ hôm nay không cần mang trên vai 98kg đạn giữa bom đạn. Nhưng mỗi thế hệ đều có những trách nhiệm riêng. Câu chuyện Ngô Thị Tuyển nhắc chúng ta rằng sức mạnh không chỉ nằm ở vóc dáng, mà bắt đầu từ ý chí và tinh thần sẵn sàng làm điều cần thiết khi Tổ quốc cần.
Có những người làm nên lịch sử bằng những chiến công lớn. Cũng có người làm nên lịch sử bằng một lần ghé vai.
Ngô Thị Tuyển là một người như thế.
