Một câu chuyện hay về 30/4/1975

"Trong 13 năm viết về chiến tranh Việt Nam, tôi chưa bao giờ mơ nó kết thúc theo cách như buổi chiều nay..." Đó là lời thú nhận của Peter Arnett – phóng viên kỳ cựu người Mỹ của hãng thông tấn AP, người đã tình nguyện ở lại Sài Gòn vào thời khắc lịch sử 30/4/1975, dẫu biết cái chết có thể gõ cửa bất cứ lúc nào.Ông và nước Mỹ đã chờ đợi điều gì? Một cuộc tắm máu. Một trận chiến sinh tử thiêu rụi thành phố. Nhưng lịch sử đã trao cho họ một bài học lớn về "Người Việt Nam". Dưới đây là 3 góc nhìn chấn động từ chính ghi chép của Peter Arnett trong ngày lịch sử ấy:1. Quyền lực đổi ngôi trong chớp mắt11h25 trưa 30/4, Peter bước ra khỏi khách sạn Caravelle. Trên phố, lính Việt Nam Cộng hòa vứt bỏ súng đạn, vừa chạy vừa tháo vội quân phục. Vài phút sau, xe tăng quân Giải phóng húc đổ cổng Dinh Độc Lập.Khi Peter giơ máy ảnh chụp những sĩ quan Cộng hòa đang đứng cùng cán bộ Cách mạng, một sĩ quan Sài Gòn hoảng hốt xua tay cấm chụp bằng tiếng Anh. Peter chỉ mỉm cười: "Tôi không nghĩ anh còn ở vị trí để ra lệnh nữa". Quyền lực đã trôi tuột khỏi tay họ, nhanh chóng và tĩnh lặng.2. Cú "lật bài" chấn động ngay tại văn phòng thông tấn MỹTrở lại văn phòng AP với tâm thế chuẩn bị bị bắt giữ, Peter sững sờ khi thấy Kỳ Nhân – người cộng tác viên ảnh suốt 10 năm qua của hãng – bước vào cùng bộ đội Giải phóng. Kỳ Nhân dõng dạc bằng tiếng Anh: "Tôi đảm bảo sự an toàn cho văn phòng AP. Anh không có gì phải lo lắng".Hóa ra, người đồng nghiệp mẫn cán ấy lại là một tình báo Cách mạng được cài cắm suốt một thập kỷ. CIA và người Mỹ đã thua ngay trong chính căn nhà của họ.3. Sự bao dung làm "bối rối" cả những trí thức phương TâyĐiều khiến Peter và giới chức phương Tây sốc nhất không phải là xe tăng hay súng đạn, mà là sự tĩnh lặng và bao dung đến kỳ lạ của những người chiến thắng.Một quan chức ngoại giao Sài Gòn nói với Peter trong sự ngỡ ngàng tột độ: "Năm 1945, khi quân Đồng minh giải phóng Paris, đã có cướp phá, có bắn giết để trả thù những kẻ hợp tác với Đức Quốc xã. Nhưng ở đây... những người Cộng sản chẳng phản ứng gì. Họ quá tôn trọng chúng tôi. Tôi không thể hiểu nổi!".