MỘT CHÂN NƠI CHIẾN TRƯỜNG, MỘT ĐỜI VÌ NGƯỜI BỆNH

MỘT CHÂN NƠI CHIẾN TRƯỜNG, MỘT ĐỜI VÌ NGƯỜI BỆNH

Ông Phùng Tiến Long (1945–2023) đã đi qua một chặng đường đặc biệt của lịch sử dân tộc. Cuộc đời ông gắn với nghề y, với màu áo lính, với những năm tháng chiến đấu nơi biên cương Hà Giang và với một nghị lực đáng kính của người thương binh sau chiến tranh. Nếu phải dùng một câu để nói về cuộc đời ông, có lẽ đó là: thân thể có thể mang thương tích, nhưng ý chí cống hiến thì không bao giờ khuất phục.

Từ người học quân y đến người lính

Sinh năm 1945, ông Phùng Tiến Long sớm lựa chọn con đường gắn bó với ngành y. Ông từng học quân y dân sự, được đào tạo những kiến thức chuyên môn để phục vụ công tác chăm sóc và cứu chữa người bệnh. Năm 1971, cuộc đời ông bước sang một trang mới khi ông chuyển sang công tác trong quân đội.

Từ đây, nghề y không còn đơn thuần là một công việc chuyên môn. Trong môi trường quân đội, người thầy thuốc còn mang trên vai trách nhiệm của một người lính. Khi đồng đội bị thương, người quân y phải có mặt. Khi chiến trường căng thẳng, người quân y cũng không thể đứng ngoài hiểm nguy. Đó là một công việc đòi hỏi không chỉ kiến thức mà còn sự bình tĩnh, lòng nhân ái và bản lĩnh.

Người chủ nhiệm quân y của Trung đoàn 457

Đến thời kỳ 1979–1985, ông Phùng Tiến Long đảm nhiệm cương vị Chủ nhiệm Quân y Trung đoàn Pháo binh 457. Trung đoàn 457 thuộc Sư đoàn 313 là một trong những đơn vị pháo binh tham gia chiến đấu tại mặt trận Vị Xuyên. Những tư liệu về chiến trường cho thấy lực lượng pháo binh của Trung đoàn 457 đã trực tiếp tham gia chiến đấu, chi viện cho các đơn vị trên các điểm cao và trận địa ở khu vực Thanh Thủy, Vị Xuyên.

Trong những năm tháng ấy, khu vực Thanh Thủy – Vị Xuyên – Hà Giang trở thành một trong những chiến trường ác liệt của cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc. Đặc biệt từ năm 1984, những trận đánh và đấu pháo diễn ra dữ dội. Ở vị trí Chủ nhiệm Quân y Trung đoàn, ông Long có trách nhiệm chăm lo công tác quân y, tổ chức cứu chữa và bảo đảm sức khỏe cho cán bộ, chiến sĩ trong điều kiện chiến trường vô cùng khắc nghiệt.

Đằng sau mỗi trận pháo là những thương binh cần được cứu chữa, đằng sau mỗi người lính bị thương là một gia đình đang mong chờ. Vì vậy, công việc của người quân y tuy không trực tiếp cầm súng chiến đấu ở tuyến đầu, nhưng luôn gắn liền với sự sống còn của đồng đội.

Năm 1985 – một tiếng nổ thay đổi cuộc đời

Năm 1985, trong những ngày chiến trường Vị Xuyên vẫn chìm trong tiếng pháo, ông Phùng Tiến Long cũng không tránh khỏi hiểm nguy. Ông bị thương do mảnh pháo của đối phương găm vào bắp chân. Vết thương rất nặng. Xương chân bị vỡ, tổn thương nghiêm trọng và không thể bảo tồn. Ông được chuyển về Bệnh viện Dân y Hà Giang để cấp cứu, điều trị.

Cuối cùng, các bác sĩ buộc phải tháo khớp, cắt bỏ chân phải để giữ lại tính mạng cho ông. Người thầy thuốc từng nhiều năm cứu chữa thương binh giờ đây lại trở thành một thương binh. Có lẽ đó là khoảnh khắc khó khăn nhất trong cuộc đời ông. Nhưng chiến tranh đôi khi khắc nghiệt như vậy. Người lính có thể dành cả tuổi trẻ để bảo vệ đồng đội, rồi trong một khoảnh khắc, chính mình lại trở thành người cần được đồng đội và những người thầy thuốc cứu chữa.

Hành trình trở về từ những bệnh viện

Sau ca phẫu thuật tại Hà Giang, hành trình điều trị của ông vẫn chưa kết thúc. Ông tiếp tục được chuyển qua Viện 93 ở Việt Trì, sau đó về Viện 6 Đoan Hùng, rồi đến Đoàn 235 Hương Canh để điều trị, phục hồi và an dưỡng. Đó là một hành trình dài của một thương binh vừa trải qua mất mát lớn về thể chất. Từ một người quân y quen với việc chăm sóc sức khỏe cho đồng đội, ông phải tập làm quen với cuộc sống mới khi chỉ còn một chân. Nhưng điều đáng quý là ông không để hoàn cảnh ấy đánh gục mình, Ông vẫn nghĩ đến công việc, vẫn nghĩ đến nghề y, vẫn muốn được làm điều gì đó có ích.

Trở về Tuyên Quang – trở lại với nghề y

Trong những năm 1987–1988, sau thời gian điều trị và an dưỡng, ông được chuyển về Bệnh viện A Tuyên Quang. Tại đây, ông Phùng Tiến Long tiếp tục công việc chuyên môn và được giao làm Trưởng khoa Khám.

Đó là một hình ảnh rất đẹp trong cuộc đời ông, một người lính đã mất đi một chân nhưng vẫn trở lại với công việc của một người thầy thuốc. Ông không còn ở chiến trường Vị Xuyên, không còn giữa những trận pháo dồn dập, nhưng tinh thần phục vụ con người vẫn không thay đổi. Nếu năm xưa ông đứng ở tuyến quân y để chăm sóc thương binh, thì khi trở về bệnh viện, ông tiếp tục khám chữa bệnh cho nhân dân.

Chiến trường thay đổi, nhưng sứ mệnh cứu người vẫn còn nguyên, về quê cha và một trách nhiệm mới. Sau những năm tháng công tác, ông về hưu, Ông xin được trở về quê cha tại thôn Lục Liêu và tiếp tục tham gia các hoạt động của địa phương. Đến năm 1991, khi tổ chức Hội Cựu chiến binh được thành lập tại xã, ông được tín nhiệm chỉ định làm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh lâm thời. Một lần nữa, ông lại nhận một nhiệm vụ mới, sau chiến tranh, ông không chỉ sống cho riêng mình mà tiếp tục gắn bó với những người đồng đội, với các cựu chiến binh và với quê hương. Có lẽ chính những năm tháng trong quân ngũ đã hình thành ở ông một thói quen rất đẹp: còn sức thì còn làm việc, còn khả năng thì còn cống hiến.

Một cuộc đời không chịu dừng lại trước thương tật

Năm 2023, ông Phùng Tiến Long qua đời, nhưng nhìn lại cuộc đời ông, người ta không chỉ nhớ đến một người lính đã mất một chân tại chiến trường Vị Xuyên. Người ta nhớ đến một người thầy thuốc đã đi qua chiến tranh. Một người từng học quân y, chuyển sang quân đội năm 1971, rồi đảm nhiệm cương vị Chủ nhiệm Quân y Trung đoàn Pháo binh 457 trong những năm tháng ác liệt.

Một người đã bị mảnh pháo làm mất đi chân phải vào năm 1985, một thương binh đã đi qua nhiều bệnh viện để điều trị, phục hồi. Một người sau khi trở về vẫn xin được làm việc tại Bệnh viện A Tuyên Quang, đảm nhiệm cương vị Trưởng khoa Khám. Sau khi nghỉ hưu, ông lại trở về với quê hương, tiếp tục đóng góp cho cộng đồng và được tín nhiệm làm Chủ tịch Hội Cựu chiến binh lâm thời của xã năm 1991.

Những chặng đường ấy nối tiếp nhau, tưởng như rất khác biệt, nhưng thực ra đều có chung một điểm: Ông luôn tìm cách để mình được sống có ích, lời cuối dành cho một người đã đi qua lửa đạn. Chiến tranh đã lấy đi của ông một chân, nhưng không lấy đi được đôi tay của người thầy thuốc, không lấy đi được ký ức về đồng đội, không lấy đi được trách nhiệm với quê hương và càng không lấy đi được khát vọng được cống hiến. Cuộc đời ông Phùng Tiến Long vì thế có thể được nhìn như một hành trình từ người học quân y – người lính – Chủ nhiệm Quân y Trung đoàn 457 – thương binh nơi Vị Xuyên – người thầy thuốc tại Bệnh viện A Tuyên Quang – rồi người cán bộ Hội Cựu chiến binh ở quê hương.

Mỗi chặng đường là một thử thách. Mỗi lần tưởng như phải dừng lại, ông lại tìm được một cách để bước tiếp. Năm 1985, ông mất một chân nơi chiến trường. Nhưng từ đó, ông lại bắt đầu một hành trình khác – hành trình của một người thương binh vượt lên số phận để tiếp tục chữa bệnh, phục vụ nhân dân và cống hiến cho quê hương và có lẽ đó mới là dấu ấn sâu sắc nhất mà ông Phùng Tiến Long để lại: Một phần thân thể ông đã nằm lại nơi biên cương, nhưng cả cuộc đời ông vẫn hướng về sự sống, về đồng đội và về những người cần được giúp đỡ. Đó là một cuộc đời đáng nhớ. Một cuộc đời đi qua chiến tranh nhưng không bị chiến tranh khuất phục