Một chiếc mũ nan và người lính Điện Biên

Có những hiện vật lịch sử không có giá trị bởi chúng được làm bằng vật liệu quý.

Chúng quý vì đã từng thuộc về một con người.

Chiếc mũ nan của Trần Can là một hiện vật như vậy.

Chiếc mũ được làm rất giản dị, phủ một lớp vải xô trắng. Đó là loại mũ thường thấy ở bộ đội Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Pháp.

Trần Can đã sử dụng chiếc mũ trong quá trình học tập, công tác và chiến đấu.

Trong trận đánh cuối cùng tại điểm cao 507 ở Điện Biên Phủ, anh vẫn đội chiếc mũ ấy.

Rạng sáng ngày 7 tháng 5 năm 1954, Trần Can hy sinh trong lúc chỉ huy bộ đội chiến đấu giữ trận địa.

Sau chiến dịch, chiếc mũ được đồng đội giữ lại.

Ngày nay, nó được lưu giữ tại nhà truyền thống của Sư đoàn 312.

Nhìn vào một chiếc mũ cũ, người ta khó có thể hình dung đầy đủ những gì người lính đã trải qua.

Nó không nói.

Không kể chuyện.

Không ghi lại từng trận đánh.

Nhưng nó đã ở cùng người lính trên những con đường kéo pháo.

Ở cùng anh trong những trận chiến.

Ở trên đầu anh trong trận đánh cuối cùng.

Và sau khi người lính không còn nữa, chiếc mũ trở thành vật chứng.

Đó chính là sức mạnh của hiện vật lịch sử.

Một cuốn sách có thể kể về một chiến dịch.

Một bài viết có thể mô tả một trận đánh.

Nhưng một chiếc mũ cũ khiến người ta cảm nhận được sự hiện diện của một con người.

Trần Can không phải người duy nhất có một chiếc mũ như thế.

Hàng vạn người lính Điện Biên đã sử dụng những vật dụng giản dị trong chiến đấu.

Quần áo.

Giày dép.

Mũ.

Ba lô.

Bi đông.

Những vật dụng ấy có thể rất bình thường trong đời sống.

Nhưng khi chủ nhân của chúng đã hy sinh, chúng trở thành những chứng nhân của lịch sử.

Bởi vậy, khi nói về Điện Biên Phủ, không chỉ nên nhớ đến những con số, những cứ điểm hay những trận đánh.

Hãy nhớ đến cả những người lính cụ thể.

Họ có tên.

Có tuổi.

Có quê hương.

Có những vật dụng rất bình thường.

Và có một ngày họ không trở về.

Chiếc mũ nan của Trần Can là một lời nhắc như vậy.