MỘT CHIẾC XE ĐẠP KHÔNG VỀ
MỘT CHIẾC XE ĐẠP KHÔNG VỀ
Năm 1972, ở một làng nhỏ ven sông, có cô gái tên Lan làm nhiệm vụ chuyển thư.
Phương tiện của cô chỉ là một chiếc xe đạp cũ.
Ngày nào Lan cũng đạp xe qua những con đường đất, mang thư từ hậu phương đến đơn vị.
Trên ghi-đông luôn có một chiếc túi vải màu xanh.
Trong đơn vị có anh lính tên Dũng.
Mỗi lần Lan đến, anh đều hỏi:
“Có thư nhà tôi không?”
Lan lắc đầu:
“Hôm nay không.”
Dũng thất vọng.
Nhưng rồi anh lại cười:
“Mai cô đến nhé.”
“Ngày nào tôi chẳng đến.”
“Thế thì tốt.”
Một hôm, Lan đưa cho Dũng một lá thư.
Anh cầm lấy, nhưng không mở.
“Cô biết ai gửi không?”
“Biết.”
“Mẹ tôi à?”
Lan gật đầu.
Dũng cười rất lâu.
“Vậy hôm nay là ngày may mắn.”
Anh ngồi dưới gốc cây đọc thư.
Lan nhìn thấy khóe mắt anh đỏ lên.
Cô giả vờ không nhìn.
Trước khi Lan rời đi, Dũng gọi:
“Lan.”
“Gì?”
“Nếu sau này tôi về…”
“Ừ?”
“Cô cho tôi mượn xe đạp nhé.”
“Để làm gì?”
“Đạp về nhà.”
Lan bật cười.
“Anh đi bộ đội mà cũng không biết đường về à?”
“Biết.”
“Thế sao phải mượn?”
“Vì xe của cô có vẻ chạy nhanh.”
Lan gật đầu.
“Được.”
Một tháng sau, Dũng không còn nhận thư.
Rồi một tháng nữa.
Lan vẫn mang thư đến.
Nhưng cái tên Dũng không còn xuất hiện trong danh sách nhận.
Cô hỏi đồng đội của anh.
Không ai nói.
Cho đến một ngày, người cán bộ đưa cho cô một mảnh giấy.
Tên Dũng nằm trên đó.
Lan không khóc.
Cô chỉ hỏi:
“Anh ấy có mang theo gì không?”
“Có.”
“Gì?”
“Một bức thư chưa gửi.”
Lan nhận bức thư.
Không có địa chỉ.
Không có người nhận.
Chỉ có một dòng:
“Gửi người đã cho tôi mượn chiếc xe đạp để về nhà.”
Lan đọc xong.
Cô gấp lại.
Cất vào túi.
Chiến tranh kết thúc.
Lan trở về làng.
Chiếc xe đạp cũ vẫn còn.
Sơn đã bong gần hết.
Một bánh xe hơi méo.
Nhưng nó vẫn chạy.
Lan sửa lại nó.
Rồi mỗi sáng, cô dùng chiếc xe ấy đi dạy học.
Nhiều năm sau, học sinh thường hỏi:
“Cô Lan, sao cô không mua xe mới?”
Cô cười:
“Chiếc này vẫn tốt.”
“Nhưng cũ rồi.”
“Cũ không có nghĩa là vô ích.”
Một ngày nọ, Lan gặp một cậu bé đứng bên đường.
Xe đạp của cậu bị tuột xích.
Lan dừng lại sửa giúp.
Cậu bé hỏi:
“Cô giáo sửa xe giỏi vậy?”
Lan cười.
“Ngày trước cô đi chiếc xe này nhiều lắm.”
“Xe của cô à?”
“Ừ.”
“Cô mua từ bao giờ?”
Lan nhìn chiếc xe.
“Lâu rồi.”
Cô không kể câu chuyện về Dũng.
Không kể rằng từng có một người hẹn sẽ mượn nó để về nhà.
Không kể rằng người ấy chưa bao giờ có cơ hội thực hiện lời hẹn.
Có những ký ức không cần kể ra mới có ý nghĩa.
Năm Lan về hưu, cô mang chiếc xe đạp vào trường.
Cô tặng nó cho một học sinh nghèo.
Cậu bé ngạc nhiên:
“Cô cho cháu thật ạ?”
“Ừ.”
“Nhưng nó cũ lắm.”
Lan mỉm cười.
“Nó từng đi rất nhiều con đường.”
“Cháu sẽ giữ gìn.”
“Không cần giữ mãi.”
Cậu bé ngẩng lên.
Lan nói:
“Nếu sau này cháu có chiếc xe khác, hãy đưa chiếc này cho một người cần nó hơn.”
Cậu bé không hiểu.
Nhưng vẫn gật đầu.
Nhiều năm sau, chiếc xe ấy lại đổi chủ.
Rồi lại đổi chủ.
Không ai biết nó đã đi qua bao nhiêu con đường.
Chỉ có một điều kỳ lạ:
Ở mặt dưới yên xe, có một dòng chữ nhỏ đã mờ:
“Đường về còn xa.”
Một người thợ sửa xe tình cờ nhìn thấy.
Ông lau bụi.
Đọc được.
Rồi mỉm cười.
Ông không xóa.
Ông sơn lại chiếc xe, nhưng giữ nguyên dòng chữ.
Có lẽ chiếc xe ấy chưa bao giờ đưa Dũng về nhà.
Nhưng nó đã đưa rất nhiều người khác về.
Đưa một đứa trẻ về sau giờ học.
Đưa một người mẹ về với con.
Đưa một người công nhân về sau ngày dài.
Đưa những con người xa lạ đi qua những con đường của riêng họ.
Và có lẽ,
đó cũng là một cách để giữ lời hứa.
Một người từng nói:
“Cho tôi mượn xe để về nhà.”
Anh không thể về.
Nhưng chiếc xe vẫn tiếp tục chạy.
Mang những người khác về nhà,
thay anh.
