“Một chiến dịch trong thế trận nghi binh chiến lược”

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, Võ Nguyên Giáp tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng. Một trong những dấu ấn đáng chú ý là việc tổ chức thế trận trên chiến trường Trị – Thiên trước Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

Cuối năm 1967, ta tăng cường hoạt động ở khu vực phía Tây Đường 9, đặc biệt là Khe Sanh. Đối phương nhận định đây có thể là nơi diễn ra một “Điện Biên Phủ thứ hai”, vì vậy tập trung lực lượng đáng kể để đối phó. Trong khi đó, ta chủ động sử dụng hoạt động quân sự tại Khe Sanh và các chiến trường khác để thu hút, giam chân lực lượng cơ động của Mỹ, tạo điều kiện cho cuộc tổng tiến công trên toàn miền Nam.

Đường 9 – Khe Sanh vì thế cần được nhìn nhận không chỉ như một cuộc chiến đấu tại một căn cứ quân sự mà còn trong thế trận chiến lược rộng hơn.

Đêm giao thừa Tết Mậu Thân, quân và dân miền Nam đồng loạt tiến công vào nhiều thành phố, thị xã và căn cứ quân sự. Sự bất ngờ về thời điểm, quy mô và phạm vi khiến đối phương bị động trong những ngày đầu. Nguồn tư liệu của Báo Quân đội nhân dân cho biết Đại tướng Võ Nguyên Giáp trở về Việt Nam ngay trước thời điểm nổ súng và trước đó đã trao đổi với Chủ tịch Hồ Chí Minh về kế hoạch tổng tiến công.

Về lâu dài, Mậu Thân 1968 tạo ra bước ngoặt quan trọng: Mỹ phải điều chỉnh chiến lược, chấp nhận đàm phán tại Paris. Đây là một thắng lợi có ý nghĩa chiến lược, dù cuộc tổng tiến công cũng gây tổn thất rất lớn cho lực lượng cách mạng.