MỘT CHUYẾN ĐI THÀNH CỔ LÀM TÔI THAY ĐỔI

Tôi đến Thành cổ Quảng Trị vào một ngày nắng nhẹ. Trước đó, với tôi, nơi này chỉ là một địa danh trong sách lịch sử, gắn với con số “81 ngày đêm” và vài dòng mô tả ngắn gọn.

Nhưng khi bước chân vào khuôn viên Thành cổ, tôi hiểu ngay: lịch sử không nằm trên trang giấy. Nó nằm dưới chân mình.

Cỏ xanh mướt. Trời trong. Mọi thứ bình yên đến lạ. Nhưng càng đi sâu, tôi càng thấy lòng nặng xuống. Hướng dẫn viên nói nhỏ, như sợ làm động giấc ngủ của ai đó.

Tôi dừng lại rất lâu trước những hàng bia. Có bia ghi đủ tên tuổi. Có bia chỉ ghi hai chữ “Liệt sĩ”. Không năm sinh. Không quê quán. Không đơn vị.

Lần đầu tiên trong đời, tôi đứng trước cái chết mà không thể gắn nó với một khuôn mặt cụ thể. Và chính điều đó làm tôi sợ.

Tôi nghĩ đến ông. Nghĩ đến tuổi mười tám của ông đã nằm lại ở nơi này suốt mấy chục năm trời. Nghĩ đến việc ông đã bước qua những gì mà tôi – ở tuổi hai mươi – chưa từng phải đối diện.

Tôi cúi đầu. Không phải vì được dạy phải cúi, mà vì tôi không biết làm gì khác cho xứng đáng.

Chuyến đi ấy không cho tôi thêm kiến thức lịch sử. Nó lấy đi của tôi sự vô tư. Nhưng đổi lại, nó cho tôi một thứ quan trọng hơn: ý thức rằng mình đang sống trên phần đời được đánh đổi bằng máu của người khác.

Từ Thành cổ trở về, tôi nhìn cuộc sống khác đi. Tôi bớt phàn nàn hơn. Tôi trân trọng những điều tưởng như nhỏ nhặt. Và tôi hiểu vì sao ông tôi ít nói – vì có những điều, chỉ cần hiểu là đủ.