Một con đường xuyên núi, một đoàn xe không nghỉ và những năm tháng tuổi trẻ phía sau chiến trường
Trịnh Phương Mai
Nguyễn Viết Xuân là một trong những nhân vật tiêu biểu của Quân đội Nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Tên tuổi ông gắn với những trận chiến bảo vệ các tuyến giao thông và đặc biệt là tinh thần động viên đồng đội trong chiến đấu.
Nguyễn Viết Xuân sinh năm 1934 tại huyện Vĩnh Tường, tỉnh Vĩnh Phúc. Ông tham gia quân đội từ khi còn trẻ và từng chiến đấu trong cuộc kháng chiến chống Pháp.
Sau năm 1954, ông tiếp tục phục vụ trong quân đội và được phân công làm nhiệm vụ tại nhiều đơn vị. Trong thời kỳ chống Mỹ, ông tham gia chiến đấu tại chiến trường Quảng Bình, nơi các tuyến giao thông thường xuyên bị máy bay Mỹ đánh phá.
Năm 1964, trong một trận chiến đấu chống máy bay tại Quảng Bình, Nguyễn Viết Xuân bị thương nặng nhưng vẫn tiếp tục chỉ huy và động viên đồng đội giữ vững trận địa. Hình ảnh ông đứng giữa trận địa, tiếp tục hướng dẫn đồng đội chiến đấu sau khi bị thương trở thành hình ảnh được nhắc đến rộng rãi.
Sau trận chiến, Nguyễn Viết Xuân hy sinh.
Sau khi qua đời, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Câu nói động viên đồng đội của ông trong chiến đấu cũng được lưu truyền và trở thành một khẩu hiệu quen thuộc trong quân đội thời kỳ đó.
Nguyễn Viết Xuân không phải là một vị tướng hay người giữ chức vụ cao. Ông được biết đến trước hết với tư cách một người lính trực tiếp ở chiến trường. Chính trong hoàn cảnh đó, hành động của ông trở thành biểu tượng về tinh thần trách nhiệm và sự kiên định của người chiến sĩ.
Câu chuyện về Nguyễn Viết Xuân vì vậy không chỉ nằm ở một trận đánh cụ thể. Nó còn phản ánh hình ảnh của những người lính trẻ đã sống và chiến đấu trên những tuyến đường, trận địa và vùng đất thường xuyên chịu bom đạn trong những năm tháng chiến tranh.



