MỘT CON NGƯỜI — MỘT CUỘC ĐỜI CAO ĐẸP - Mẹ Việt Nam Anh hùng Nguyễn Thị Hai

Mẹ tên thật là Nguyễn Thị Hai, sinh năm 1927 tại ấp Thạnh Bình (nay là ấp Tân Thạnh) xã Tân Thiềng, huyện Chợ Lách. Mẹ là vợ của liệt sĩ Trần Văn Quít, sinh hoạt chi bộ xã Tân Thiềng phụ trách du kích, hy sinh năm 1961. Mẹ rất tự hào, khi bà con lối xóm thường gọi Mẹ với cái tên rất thân thương là bà Hai Quít hay Bà Hai Trần Bì.

Sớm giác ngộ cách mạng, Mẹ tham gia hoạt động vào năm 16 tuổi. Mẹ được giao làm công tác phụ vận trong phong trào phụ nữ xã lúc bấy giờ. Năm 20 tuổi, Mẹ lập gia đình. Được cha mẹ thu xếp, chỉ để chồng Mẹ tham gia công tác, còn Mẹ phải ở nhà lo những công việc nội trợ của người phụ nữ. Nhưng không thể thờ ơ với cảnh cơ cực và nguy khốn của đồng đội, đồng chí và đồng bào, Mẹ phải chu toàn vai trò người con, người vợ trong gia đình, vừa lén lút nhận công tác giao liên trong xã. Gia cảnh Mẹ rất nghèo cộng với sự mất mát của gia đình, của thù, đã thôi thúc Mẹ càng hăng say công tác. bản thân, và với ý thức của một người con trên quê hương ngập bóng quân thù, đã thôi thúc Mẹ càng hăng say công tác.

Tân Thiềng với mảnh vườn trăm công nổi tiếng, nhà Mẹ ở gần đấy. Trong chiến tranh, cảnh hoang sơ của làng mạc, đã che chở và nuôi nấng không biết bao nhiêu cán bộ cách mạng địa phương và bộ đội tỉnh về đây công tác. Nhà Mẹ lúc đó cất gần một cái đập, cách xa nhà bây giờ. Nơi đây rất vắng lặng, anh em du kích xã Hòa Nghĩa, Tân Thiềng và bộ đội tỉnh thường ghé qua đây, được Mẹ chăm sóc và nuôi nấng, che giấu tận tình. Các con của Mẹ sớm mồ côi cha. Nhưng qua dạy dỗ của Mẹ, các anh chị còn ghì chặt cây súng. đều trưởng thành và có cái tâm hướng về cách mạng. Nhất là hai anh tham gia cách mạng, ý chí giống như cha mình. Ông Quít hy sinh khi trong tay còn ghì chặt cây súng.

Người con đầu lòng của Mẹ là Trần Văn Ớt, đại đội trưởng hoạt động ở ấp Thanh Trung xã Hưng Khánh Trung, hy sinh trong hoàn cảnh khá đặc biệt. Lần đó, anh đột ngột phát hiện tiểu đoàn 509 đóng ở Cái Mơn tràn xuống, anh vội nhảy xuống hầm, nhưng sợ đồng đội chưa hay sẽ bị tiêu hao lực lượng, anh vội vã bắn súng báo động. Vì vậy, anh bị địch phát hiện, chúng ném lựu đạn xuống hầm giết chết anh (1974).

Người con thứ ba của Mẹ là Trần Văn Hiểm thượng sĩ Công an. Có lần anh được giao nhiệm vụ về xã Tân Thạnh để diệt tên Hương quản ác ôn. Nhìn qua lỗ châu mai thấy bọn trẻ xuất hiện, sợ nổ súng trúng nhầm, dần dà kéo dài thời gian, anh bị địch phát hiện, chúng bắn anh trọng thương, được đồng đội kịp thời đưa về Hưng Khánh Trung. Lần sau, trong một trận càn của địch, tuy còn bị thương anh vẫn chống trả quyết liệt và hy sinh vào ngày 3/8/1970.

Xót xa vì hai núm ruột của mình bị đứt, Mẹ âm thầm bám chặt nhiệm Tổ chức giao cho Mẹ thêm việc thu nguyệt liểm - đảm phụ nuôi quân. Công tác giao liên cộng với công tác mới, thật sự là khó khăn vất vả đối với người phụ nữ như Mẹ, trong lúc còn phải nuôi hai con thơ ấu. Tuy nhiên, Mẹ vẫn đảm bảo những bí mật trong công tác và hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Cảnh góa bụa, Mẹ đã tảo tần chăm sóc mảnh vườn, miếng ruộng nhỏ nhắn để nuôi con và tạo điều kiện công tác. Đã có trên ba lần, bọn địch bắt Mẹ về bót lộ Cả Đô (xã Hòa Nghĩa), không phải vì phát hiện mà là nghi ngờ Mẹ có quan hệ với cách mạng. Những lời chửi bới hăm he của chúng, trong mỗi lần bị bắt không làm nao núng lòng Me. Mẹ quyết theo con đường của chồng và của các con đã đi. Nhiều lần Mẹ đã hướng dẫn bộ đội và anh em du kích né tránh ổ phục kích của địch an toàn.

Sau ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng, Mẹ về sống trong căn nhà của cha mẹ để lại với người con trai út. Mẹ được Đảng và Nhà nước tặng Huân chương kháng chiến hạng nhất, Huân chương độc lập hạng ba. Ngày 17/12/1994, Mẹ được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Mẹ Việt Nam anh hùng.

Mẹ sống rất thanh thản, tự hào, giáo dục con cháu, gia đình mình sống tốt đẹp. Gia đình Mẹ được UBND xã công nhận là gia đình văn hóa trong phong trào xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư. Mẹ thật sự là một người phụ nữ mẫu mực.

*Mẹ Nguyễn Thị Hai qua đời vào năm 2006, hưởng thọ 79 tuổi.