Một đêm chỉ có tiếng rên của thương binh.

Đó là một đêm tôi không bao giờ quên ở bệnh xá dã chiến tại Đức Phổ.

Sau một trận càn, thương binh được đưa về liên tục. Những chiếc cáng bằng tre đặt kín nền lán. Người bị mảnh đạn găm vào ngực, người gãy chân, người bỏng, người sốt mê man vì mất máu. Chúng tôi gần như không còn chỗ để di chuyển.

Đêm ấy không có tiếng côn trùng mà tôi vẫn thường nghe giữa rừng. Cũng không ai còn đủ sức để trò chuyện. Trong không gian tối mờ chỉ có ánh đèn dầu leo lét và tiếng rên khe khẽ của những người đang chống chọi với nỗi đau.

Tôi đi từ chiếc cáng này sang chiếc cáng khác. Chỉnh lại băng, đo mạch, lau mồ hôi, đút từng ngụm nước nhỏ cho người còn tỉnh. Có người vừa nắm lấy tay tôi vừa cố gắng mỉm cười:

– Bác sĩ... em chịu được... chị sang xem anh bên kia trước đi...

Câu nói ấy làm tim tôi thắt lại. Chính những người đang đau đớn nhất lại luôn nghĩ đến đồng đội.

Có lúc, cả bệnh xá im phăng phắc. Tôi tưởng mọi người đã ngủ. Nhưng khi lắng nghe kỹ, tôi vẫn nghe thấy những tiếng thở nặng nhọc, những tiếng gọi mẹ trong cơn mê, những lời nhắn gửi đứt quãng về quê nhà. Mỗi âm thanh ấy như khắc sâu vào ký ức của người làm nghề y.

Chúng tôi không có đủ thuốc giảm đau cho tất cả. Có những bàn tay tôi chỉ biết nắm thật chặt, có những đôi mắt tôi chỉ biết nhìn bằng tất cả sự sẻ chia. Trong chiến trường, đôi khi sự hiện diện của người thầy thuốc cũng là một cách giúp người bệnh vững lòng.

Gần sáng, một chiến sĩ trẻ mở mắt nhìn tôi rồi khẽ hỏi:

– Trời... sáng chưa chị?

Tôi vén tấm lá che cửa lán. Một vệt sáng mỏng đang hiện lên phía sau những tán cây.

– Sắp sáng rồi em.

Cậu khẽ gật đầu, nở một nụ cười rất nhẹ rồi nhắm mắt nghỉ. Khoảnh khắc ấy, tôi chợt hiểu rằng với những người nằm trên cáng, được nhìn thấy thêm một bình minh cũng là một niềm hy vọng.

Đêm ấy qua đi, nhưng âm thanh của nó thì không bao giờ mất. Đó không phải là tiếng bom, cũng không phải tiếng súng.

Đó là tiếng rên của những con người đang giành giật sự sống.

Và cũng là lời nhắc nhở theo tôi suốt những năm tháng ở chiến trường: mỗi tiếng rên đều là một lời cầu cứu, mỗi sinh mạng đều xứng đáng để người thầy thuốc cố gắng đến cùng.