Một đêm không ngủ trước vận nước

Đêm ấy trời mưa.

Mưa rơi trên mái ngói, từng giọt nối nhau thành những âm thanh đều đặn.

Đặng Huy Trứ ngồi bên cửa sổ.

Trên bàn là những văn bản mới nhận được.

Tin tức về tình hình đất nước khiến ông nặng lòng.

Ông biết rằng thời cuộc đang thay đổi nhanh hơn khả năng phản ứng của bộ máy.

Có những vấn đề đã được nhìn thấy từ nhiều năm trước nhưng vẫn chưa được giải quyết.

Có những lời cảnh báo được đưa ra nhưng chưa đủ sức tạo thành hành động.

Ông tự hỏi:

“Phải làm gì để đất nước mạnh hơn?”

Câu hỏi ấy không dễ.

Không thể chỉ dựa vào quân đội.

Không thể chỉ dựa vào ngoại giao.

Không thể chỉ dựa vào lòng trung thành.

Đất nước cần nhiều thứ cùng lúc.

Cần kinh tế.

Cần kỹ thuật.

Cần giáo dục.

Cần người tài.

Cần một bộ máy hiệu quả.

Cần sự đoàn kết của xã hội.

Ông lấy bút.

Viết vài dòng.

Rồi dừng lại.

Xóa.

Viết lại.

Có những điều rất dễ nói nhưng rất khó làm.

Một quốc gia không thể thay đổi chỉ bằng một bản tấu.

Một bộ máy không thể đổi mới chỉ bằng một mệnh lệnh.

Một xã hội không thể chuyển mình chỉ trong vài năm.

Nhưng nếu không bắt đầu thì sẽ không bao giờ có thay đổi.

Trứ đứng dậy.

Ông mở cửa.

Mưa vẫn rơi.

Ngoài kia, thành phố đã ngủ.

Những người dân bình thường không biết trong một căn phòng nhỏ có một người đang thao thức về vận mệnh của họ.

Nhưng chính những người dân ấy là lý do khiến ông không thể ngủ yên.

Đến gần sáng, mưa ngớt.

Một vệt sáng đầu tiên xuất hiện phía chân trời.

Trứ nhìn ra ngoài.

Ông biết hôm nay vẫn phải làm việc.

Những khó khăn vẫn còn nguyên.

Nhưng bình minh cũng nhắc ông rằng một ngày mới đã bắt đầu.

Và khi còn một ngày để làm việc, ông vẫn còn một ngày để cố gắng.