MỘT ĐÊM Ở BẾN BÌNH CA – KHI NHỮNG CON THUYỀN CHỞ CẢ NIỀM TIN

Đêm xuống rất nhanh trên dòng sông Lô. Những dãy núi phía xa chỉ còn hiện lên thành những mảng đen mờ trong ánh trăng. Bến Bình Ca khi ấy không có những con đường rộng hay những bến tàu nhộn nhịp như ngày nay. Chỉ có dòng sông lặng lẽ chảy qua vùng quê Tuyên Quang và những người dân vẫn âm thầm sống giữa những năm tháng chiến tranh.

Nhưng trong đêm ấy, trên mặt sông không chỉ có những chiếc thuyền đánh cá.

Một đoàn thuyền đang chở hàng.

Những bao gạo, những thùng đạn và nhiều vật dụng cần thiết được chuyển qua sông để đưa đến các đơn vị đang chiến đấu. Người chèo thuyền biết rằng chuyến đi này nguy hiểm, bởi máy bay và tàu chiến của quân Pháp thường xuyên hoạt động trên sông Lô. Chỉ một ánh đèn bất cẩn cũng có thể khiến cả đoàn thuyền bị phát hiện.

Vì vậy, mọi người gần như không nói chuyện.

Những mái chèo khẽ chạm vào mặt nước.

Chiếc thuyền từ từ rời bến.

Phía trước là màn đêm.

Phía sau là quê nhà.

Không ai biết chuyến đi sẽ kết thúc ở đâu.

Nhưng tất cả đều hiểu rằng hàng hóa phải được đưa đến nơi.

Bởi ở phía trước, những người lính đang chờ.

Đó là những ngày của Chiến dịch Việt Bắc Thu – Đông năm 1947, khi quân Pháp mở cuộc tiến công lớn lên căn cứ địa Việt Bắc với mục tiêu nhanh chóng tiêu diệt cơ quan đầu não của cách mạng và lực lượng chủ lực của Việt Minh.

Sông Lô khi ấy trở thành một tuyến đường quan trọng.

Quân Pháp sử dụng tàu chiến tiến theo dòng sông, còn quân ta tổ chức nhiều trận đánh để ngăn chặn.

Một trong những trận chiến đáng chú ý diễn ra tại khu vực Bình Ca, nơi dòng sông đi qua địa hình hiểm trở.

Khi đoàn tàu Pháp tiến đến, những khẩu pháo của quân ta từ các trận địa ven sông đồng loạt nổ súng.

Mặt sông vốn yên tĩnh bỗng rung chuyển.

Đạn pháo xé ngang màn đêm.

Những chiếc tàu chiến tìm cách cơ động giữa dòng, nhưng địa hình hai bên bờ khiến chúng gặp rất nhiều khó khăn. Từ những vị trí được che giấu trong rừng núi, quân ta tiếp tục bắn xuống.

Người dân ở những bản làng gần đó đã được sơ tán hoặc tìm nơi tránh đạn, nhưng có những người vẫn ở lại để giúp bộ đội. Họ dẫn đường, vận chuyển lương thực, đưa thương binh về nơi an toàn và cung cấp thông tin về hoạt động của đối phương.

Chiến tranh lúc ấy không chỉ diễn ra giữa những người cầm súng.

Nó diễn ra trong từng căn nhà, trên từng con đường và cả trên những dòng sông.

Một người dân chèo thuyền có thể trở thành người dẫn đường.

Một người phụ nữ gánh gạo có thể đang mang lương thực đến cho cả một đơn vị.

Một cậu bé thuộc từng khúc sông có thể giúp bộ đội biết nơi nào có thể vượt qua mà không bị phát hiện.

Những việc ấy rất nhỏ nếu nhìn riêng lẻ, nhưng khi đặt cạnh nhau, chúng tạo thành một sức mạnh lớn.

Sau những trận đánh trên sông Lô, tuyến đường thủy quan trọng này tiếp tục được quân ta kiểm soát. Cuộc tiến công của quân Pháp vào Việt Bắc năm 1947 không đạt được mục tiêu như họ mong muốn, và chiến dịch trở thành một bước ngoặt quan trọng trong cuộc kháng chiến chống Pháp.

Nhiều năm sau, chiến tranh đã lùi xa.

Bến Bình Ca trở lại vẻ yên bình vốn có.

Dòng sông Lô vẫn chảy qua những miền quê ấy, nhưng trên mặt nước không còn những đoàn tàu chiến, không còn tiếng pháo vọng vào núi rừng.

Người dân tiếp tục cuộc sống của mình.

Những đứa trẻ lớn lên mà không biết rằng ngay trên dòng sông trước mặt, từng có những trận đánh quyết liệt diễn ra.

Nếu hôm nay đứng bên bến Bình Ca, có lẽ người ta sẽ rất khó tưởng tượng ra khung cảnh của gần tám mươi năm trước. Mặt sông vẫn bình thản trôi, cây cối hai bên bờ vẫn xanh, còn những chiếc thuyền dân sinh chậm rãi đi qua.

Nhưng lịch sử đôi khi nằm trong chính những nơi bình dị như thế.

Một bến sông.

Một con đường.

Một ngôi làng.

Một cây đa.

Những địa danh tưởng như không có gì đặc biệt ấy có thể đã từng chứng kiến những con người làm nên những câu chuyện rất lớn.

Và Bến Bình Ca là một nơi như vậy.