Một đời làm quan, một đời lo việc nước
Nguyễn Trãi không chỉ hoạt động trong thời kỳ khởi nghĩa Lam Sơn. Sau chiến thắng, ông tiếp tục tham gia xây dựng triều Lê và đóng góp vào việc ổn định đất nước. Tuy nhiên, con đường chính trị của ông gặp nhiều thăng trầm.
Năm 1400, Nguyễn Trãi thi đỗ Thái học sinh và bắt đầu con đường làm quan dưới triều Hồ. Khi nhà Hồ thất bại, cuộc đời ông bước sang một giai đoạn khác.
Trong thời gian tham gia khởi nghĩa Lam Sơn, ông trở thành một trong những mưu sĩ quan trọng của Lê Lợi. Sau khi khởi nghĩa thắng lợi, Nguyễn Trãi tiếp tục làm quan dưới triều Lê.
Ông tham gia nhiều công việc liên quan đến chính trị, ngoại giao và xây dựng đất nước.
Tuy nhiên, Nguyễn Trãi cũng nhiều lần gặp khó khăn trong chính trường. Ông từng xin lui về Côn Sơn, nhưng sau đó lại được triệu ra làm việc.
Những năm cuối đời, ông vẫn đau đáu với việc xây dựng một quốc gia ổn định, chăm lo cho dân và giữ gìn những thành quả của cuộc kháng chiến.
Đến năm 1442, thảm án Lệ Chi Viên xảy ra. Nguyễn Trãi bị kết tội oan và toàn bộ gia đình bị tru di.
Mãi đến năm 1464, vua Lê Thánh Tông mới xuống chiếu giải oan cho ông.
Cuộc đời Nguyễn Trãi vì vậy vừa có những trang sử hào hùng, vừa có bi kịch lớn. Chính sự đối lập ấy khiến hình tượng Nguyễn Trãi trở thành một trong những nhân vật phức tạp và đáng suy ngẫm nhất của lịch sử Việt Nam.
