“Một đời vun đắp cho khoa học Việt Nam”

Trong những năm tháng đất nước còn nhiều khó khăn, việc nghiên cứu khoa học cơ bản tại Việt Nam là một nhiệm vụ không dễ dàng. Điều kiện vật chất hạn chế, đội ngũ nghiên cứu chưa đông đảo và việc tiếp cận tri thức quốc tế còn nhiều trở ngại. Trong bối cảnh ấy, Giáo sư Nguyễn Văn Hiệu đã lựa chọn con đường nghiên cứu khoa học và dành phần lớn cuộc đời cho việc xây dựng nền khoa học nước nhà.

Ông có nhiều công trình trong lĩnh vực vật lý lý thuyết, đặc biệt về vật lý hạt cơ bản và lý thuyết trường. Những nghiên cứu của ông được công bố và được giới khoa học quốc tế ghi nhận.

Nhưng đóng góp của Nguyễn Văn Hiệu không chỉ nằm ở những công trình nghiên cứu. Ông đặc biệt quan tâm đến việc xây dựng đội ngũ khoa học trẻ. Ông hiểu rằng một nhà khoa học giỏi có thể tạo ra một công trình, nhưng một thế hệ nhà khoa học giỏi có thể tạo ra cả một nền khoa học.

Vì vậy, ông dành nhiều tâm huyết cho đào tạo, tổ chức nghiên cứu và xây dựng các cơ sở khoa học. Ông khuyến khích các nhà khoa học trẻ tiếp cận những hướng nghiên cứu mới, tăng cường hợp tác quốc tế và chủ động hội nhập với cộng đồng khoa học thế giới.

Trong quá trình làm công tác quản lý khoa học, ông luôn trăn trở về câu hỏi làm thế nào để khoa học Việt Nam không chỉ “có mặt” mà phải thực sự tạo ra những đóng góp có giá trị. Theo tinh thần đó, nghiên cứu khoa học cần có môi trường tự do học thuật, cần đội ngũ giỏi và cần sự đầu tư lâu dài.

Câu chuyện của Giáo sư Nguyễn Văn Hiệu vì thế không chỉ là câu chuyện của một nhà vật lý. Đó còn là câu chuyện về một người dành cả đời xây dựng nền móng cho những thế hệ đi sau.

Ngày nay, Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Nhiều lĩnh vực mới như trí tuệ nhân tạo, bán dẫn, công nghệ sinh học, vật liệu mới đang mở ra cơ hội lớn. Để nắm bắt cơ hội ấy, đất nước cần những con người có tư duy khoa học và những thế hệ trẻ dám đi vào những lĩnh vực khó.

Di sản lớn của Nguyễn Văn Hiệu chính là niềm tin rằng khoa học Việt Nam hoàn toàn có thể đóng góp cho khoa học thế giới nếu biết đầu tư vào con người và kiên trì theo đuổi tri thức.