Một giờ pháo kích trên Cao Ba Lanh

Cao Ba Lanh là một địa danh ở Quảng Ninh gắn với cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc năm 1979.

Ngày nay, nơi đây còn lưu giữ hệ thống hầm hào, công sự và các dấu tích chiến đấu. Nhưng hơn bốn mươi năm trước, Cao Ba Lanh là một trận địa thực sự.

Một trong những người đã chiến đấu và hy sinh tại đây là Trung úy Đỗ Chu Bỉ, Đại đội phó Đại đội 6 Công an nhân dân vũ trang tỉnh Quảng Ninh.

Ông sinh năm 1952, quê ở xã An Lâm, huyện Nam Sách, tỉnh Hải Hưng. Trong Lệnh 188-LCT ngày 20 tháng 12 năm 1979, Đỗ Chu Bỉ được ghi tên trong danh sách cán bộ, chiến sĩ được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày 1 tháng 3 năm 1979, Đỗ Chu Bỉ trực tiếp chỉ huy lực lượng giữ chốt A1 trên khu vực Cao Ba Lanh.

Đây là một vị trí quan trọng, án ngữ tuyến đầu, cách biên giới khoảng 300 mét và cách Đồn Hoành Mô khoảng 400 mét.

Đối phương muốn chiếm vị trí này.

Pháo binh được tập trung.

Theo tư liệu của Báo Thanh Niên, pháo các loại bắn liên tiếp trong khoảng một giờ vào trận địa.

Một giờ pháo kích có thể không dài nếu tính trong đời sống bình thường.

Nhưng với những người đang ở dưới công sự, một giờ ấy là một thử thách khủng khiếp.

Đất đá rung chuyển.

Công sự bị phá hủy.

Người lính không biết đợt pháo tiếp theo sẽ rơi xuống vị trí nào.

Nhưng Đỗ Chu Bỉ vẫn ở lại chốt.

Sau khi pháo ngừng, bộ binh đối phương tiến lên với lực lượng lớn.

Tư liệu ghi nhận có tới bốn tiểu đoàn tiến công vào khu vực.

Đỗ Chu Bỉ không vội nổ súng.

Ông chờ đối phương tiến đến gần rồi mới ra lệnh cho lực lượng đồng loạt nổ súng.

Cách đánh ấy tận dụng yếu tố bất ngờ và giúp tiết kiệm đạn.

Hỏa lực từ chốt A1 đánh thẳng vào đội hình tiến công.

Nhiều đợt tiến công bị đẩy lùi.

Nhưng chiến đấu ở một chốt tiền tiêu không chỉ là một lần đánh trả.

Sau mỗi đợt tiến công, đối phương lại tổ chức lại lực lượng.

Cao Ba Lanh trở thành một khu vực chiến đấu kéo dài.

Đỗ Chu Bỉ bị thương.

Nhưng ông vẫn ở lại trận địa, tiếp tục chỉ huy và động viên đồng đội.

Tư liệu của tỉnh Quảng Ninh ghi nhận trong trận chiến đấu ngày 1 tháng 3, ông trực tiếp chỉ huy lực lượng giữ chốt, tổ chức đánh trả nhiều đợt tiến công. Dù bị thương, ông vẫn bám trụ trận địa và cuối cùng hy sinh.

Ông hy sinh ở tuổi 27.

Một người lính còn rất trẻ.

Nhưng những gì ông để lại không chỉ nằm trong một trận đánh.

Cao Ba Lanh sau đó trở thành một trong những địa điểm ghi dấu cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới của Quảng Ninh.

Theo tư liệu của tỉnh, trong các trận chiến đấu tại khu vực Cao Ba Lanh có 109 liệt sĩ thuộc Sư đoàn 325B hy sinh. Những con số ấy cho thấy mức độ khốc liệt của chiến trường.

Đỗ Chu Bỉ là một trong những người được nhắc đến tiêu biểu nhất.

Ngày 19 tháng 12 năm 1979, ông được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tài liệu của Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Quảng Ninh cũng ghi rõ ông là Anh hùng liệt sĩ Đỗ Chu Bỉ, được truy tặng danh hiệu vào ngày này.

Hơn bốn mươi năm sau, Cao Ba Lanh không còn là một trận địa.

Những công sự cũ trở thành chứng tích.

Những con đường đưa người dân lên núi hôm nay không còn phải tính toán đường tránh pháo.

Nhưng dấu tích của chiến tranh vẫn còn đó.

Và tên Đỗ Chu Bỉ vẫn được nhắc trong những câu chuyện về người lính Quảng Ninh năm 1979.

Điều đáng nhớ ở ông không phải là những lời được dựng lại.

Không có những câu thoại cần phải thêm vào.

Chỉ cần nhìn vào những dữ kiện đã được ghi chép:

Một chốt tiền tiêu.

Một giờ pháo kích.

Bốn tiểu đoàn tiến công.

Một người chỉ huy bị thương nhưng không rời trận địa.

Và cuối cùng là sự hy sinh.

Những điều ấy đã đủ để kể một câu chuyện.

Đỗ Chu Bỉ đã đứng ở Cao Ba Lanh trong những ngày mà mỗi mét đất đều có giá bằng máu.

Ông không trở về.

Nhưng chốt A1, Cao Ba Lanh và tên ông vẫn còn trong lịch sử của vùng biên giới Quảng Ninh.

Ngày nay, khi những người trẻ đến các di tích chiến tranh nơi đây, họ có thể nhìn thấy núi rừng xanh trở lại.

Đó chính là điều mà những người lính năm 1979 không được nhìn thấy.

Họ chỉ biết giữ lấy trận địa của mình.

Đỗ Chu Bỉ đã làm như vậy cho đến phút cuối.

Và vì thế, cái tên của người Trung úy 27 tuổi ấy vẫn còn được nhắc lại trên vùng đất Cao Ba Lanh.