Một hình ảnh bất tử ở Ngã ba Đồng Lộc

Giữa một vùng đất liên tục bị máy bay oanh kích, hình ảnh một cô gái trẻ đứng trên đồi, tay cầm ống nhòm, lặng lẽ quan sát từng đợt máy bay đã trở thành ký ức khó quên về Ngã ba Đồng Lộc. Người con gái ấy là La Thị Tám – nữ thanh niên xung phong đã dành tuổi xuân của mình cho tuyến đường chi viện.

La Thị Tám sinh ra ở xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Cha mất sớm, gia đình nghèo nên cô phải nghỉ học khi còn nhỏ để phụ giúp mẹ. Những khó khăn của cuộc sống khiến cô sớm hình thành sự mạnh mẽ và tinh thần tự lập.

Năm 1967, cô tình nguyện tham gia lực lượng Thanh niên xung phong khi mới 18 tuổi. Sau đó, La Thị Tám được phân công vào đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh.

Nhiệm vụ của cô gắn với Quốc lộ 15A, một tuyến đường quan trọng phục vụ công tác vận chuyển chi viện từ miền Bắc vào chiến trường miền Nam.

Ngã ba Đồng Lộc là một điểm đặc biệt trên tuyến đường. Vì có vị trí quan trọng, nơi đây bị máy bay Mỹ đánh phá liên tục.

Những trận bom làm cho mặt đất rung chuyển, đường sá bị phá hỏng. Sau mỗi đợt oanh kích, các lực lượng lại phải nhanh chóng khắc phục để đoàn xe tiếp tục hành quân.

Trong khi nhiều đồng đội trực tiếp sửa đường, La Thị Tám được giao nhiệm vụ quan sát từ trên cao.

Chiếc ống nhòm trở thành vật dụng gắn liền với công việc của cô. Từ vị trí trên đồi, cô theo dõi máy bay, đếm số bom rơi xuống và xác định địa điểm.

Những vị trí bom được cắm tiêu để đồng đội có thể nhận biết.

Nhiệm vụ ấy đòi hỏi sự tập trung cao độ. Chỉ một sai sót trong quan sát cũng có thể ảnh hưởng đến công việc phía dưới. Quan trọng hơn, người thực hiện luôn phải đối diện với nguy hiểm.

La Thị Tám đã không rời vị trí.

Trong 200 ngày đêm, cô đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Có thể hình dung phần nào sự khốc liệt của chiến trường qua con số ấy. Mỗi quả bom là một lần cô phải quan sát giữa nguy hiểm, mỗi lần đánh dấu là một lần cô hoàn thành thêm một phần nhiệm vụ.

Đồng đội của cô cũng kiên trì như vậy. Họ sửa đường trong điều kiện bom đạn, tìm cách đưa các đoàn xe qua những khu vực nguy hiểm và giữ cho tuyến đường không bị ngừng trệ.

La Thị Tám được ghi nhận bằng Huy hiệu Bác Hồ vào cuối năm 1968. Đến ngày 22/12/1969, cô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi vừa bước sang tuổi 20.

Sau này, bà trở về quê hương, lập gia đình và tiếp tục công tác tại cơ quan Dân - Chính - Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Chiếc ống nhòm ngày nào có thể chỉ là một vật dụng bình thường, nhưng trong câu chuyện về La Thị Tám, nó gợi nhớ đến cả một quãng đời tuổi trẻ.

Đó là tuổi trẻ không có những ngày tháng bình yên như hôm nay, nhưng lại có một lý tưởng đủ mạnh để con người vượt qua sợ hãi.

Vì thế, mỗi khi nhắc đến Đồng Lộc, người ta không chỉ nhớ đến bom đạn mà còn nhớ đến những con người đã đứng vững giữa bom đạn ấy.