MỘT KHOẢNH KHẮC BẢN LĨNH NGƯỜI CHỈ HUY LÊN TIẾNG

Trong những câu chuyện gia đình tôi được nghe, ông Liêm hiếm khi dùng chữ “anh hùng”. Ông chỉ nói về trách nhiệm của người chỉ huy trước sinh mạng đồng đội. Nhưng trận Phước Long tháng 1 năm 1975 lại là minh chứng rõ nhất cho điều mà ông gọi là bản lĩnh.

Sáng ngày 2.1.1975, mũi tiến công thẳng vào trung tâm thị xã Phước Long được triển khai sau khi tuyến phòng thủ vòng ngoài bị phá vỡ. Đội hình ban đầu gồm ba xe tăng phối thuộc cùng bộ binh của Tiểu đoàn 1, Trung đoàn 142, Sư đoàn 7. Hướng đột phá theo trục ngã ba Tư Hiền – trại Lê Lợi, nơi địch bố trí dày đặc các ổ đề kháng và hỏa lực chống tăng bắn thẳng.

Ngay khi xe lăn vào nội đô, trận chiến đã diễn ra ác liệt. Pháo địch từ nhiều phía bắn chặn như muốn khóa cứng mọi lối. Bộ binh đi cùng thương vong nhiều, từng tốp phải nằm lại bên những bờ tường loang lổ. Một xe bạn hết đạn buộc phải lùi lại phía sau; xe còn lại kẹt pháo, không thể phát huy hỏa lực. 363 do ông trực tiếp chỉ huy trở thành mũi thép duy nhất còn khả năng cơ động, nhưng số đạn dược trên xe cũng chỉ còn rất ít.

Ông kể rằng, lúc ấy buồng xe nóng hầm hập, khói thuốc súng và mùi xăng dầu quện vào nhau làm cổ họng rát bỏng. Lái xe – anh chiến sĩ rất trẻ – tay bám vô lăng mà mắt nhìn ông chờ lệnh. Pháo thủ liên tục báo cáo các mục tiêu lộ ra từ những công sự then chốt. Trước mặt họ là trung tâm hỏa lực mạnh; sau lưng là cả mũi tiến công đang cần một điểm tựa.

Chính trong giây phút ấy, bản lĩnh người chỉ huy đã lên tiếng. Ông Liêm dứt khoát động viên anh em: “Còn người, còn xe, một xe cũng tấn công.” Mệnh lệnh không chỉ truyền cho chiếc xe tăng tốc, mà truyền cho từng con người trên 363 một luồng sinh khí.

363 lập tức tăng ga, cơ động zigzag giữa các dãy phố để tránh đạn bắn thẳng. Ông cho pháo thủ bắn từng phát thật chắc, ưu tiên diệt các mục tiêu then chốt nhất, có đoạn dừng lại vài chục giây nhử địch lộ khỏi công sự rồi bất ngờ nổ súng. Sự táo bạo kết hợp với cách đánh linh hoạt ấy làm địch rối loạn đội hình, không còn giữ được thế cố thủ ban đầu.

Khi lực lượng ta được tăng cường, bộ binh theo dấu xích 363 tràn vào như dòng nước tìm được lối. Đến chiều, thị xã Phước Long hoàn toàn được giải phóng. Anh em bước xuống khỏi xe mà chân ai cũng run – cái run của những người vừa đi qua cửa tử để cứu nhau.

Chiến thắng Phước Long mang ý nghĩa chiến lược to lớn, tạo tiền đề cho các chiến dịch kế tiếp của mùa xuân 1975. Nhưng với ông, ý nghĩa sâu nhất lại nằm ở bài học về người chỉ huy biết đặt Tổ quốc cao hơn mọi do dự, để những kỷ niệm không tên trở thành ngọn đèn soi cho thế hệ trẻ hôm nay.

Nhiều năm sau rời quân ngũ, ông vẫn tham gia Hội Cựu chiến binh, kể lại cho lớp trẻ nghe. Tôi hiểu rằng câu nói năm ấy đã theo ông suốt đời, nhắc chúng tôi rằng lịch sử bước ra từ những khoảnh khắc của bản lĩnh con người.