MỘT LẦN BÁC VỀ THĂM – MỘT ĐỜI QUẢNG BÌNH NHỚ MÃI

MỘT LẦN BÁC VỀ THĂM – MỘT ĐỜI QUẢNG BÌNH NHỚ MÃI

“Có những cuộc gặp chỉ diễn ra trong một ngày, nhưng tình cảm để lại có thể theo một vùng đất suốt cả một đời.”

Tháng 6 năm 1957.

Quảng Bình khi ấy vừa bước ra khỏi những năm tháng chiến tranh chống thực dân Pháp. Những làng quê còn mang trên mình nhiều dấu vết của bom đạn. Ruộng đồng cần được khôi phục, cuộc sống của người dân còn bộn bề khó khăn. Phía bên kia sông Bến Hải là miền Nam – nơi đồng bào vẫn đang sống trong cảnh đất nước tạm thời chia cắt.

Giữa những ngày ấy, một tin khiến cả vùng đất như rộn ràng hơn:

Bác Hồ sẽ về thăm Quảng Bình.

Ngày 16 tháng 6 năm 1957, từ sáng sớm, người dân đã tìm về sân vận động Đồng Hới. Người già, phụ nữ, thanh niên, những em nhỏ… ai cũng mong được một lần nhìn thấy Bác.

Không có những nghi thức cầu kỳ.

Bác đến gần nhân dân bằng dáng vẻ giản dị, thân tình của một người Cha. Trong chuyến thăm chưa đầy một ngày, Người dành thời gian gặp đại biểu các dân tộc, nhân sĩ, trí thức, chức sắc tôn giáo; gặp cán bộ; nói chuyện với gần 30 nghìn đồng bào tại sân vận động Đồng Hới và thăm cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 325.

Giữa biển người hôm ấy, có những ánh mắt lặng đi vì xúc động.

Có những người đã đi qua chiến tranh, từng chứng kiến đồng đội ngã xuống, từng trải qua những ngày đói rét, nhưng khi nhìn thấy vị lãnh tụ mà mình chỉ biết qua những câu chuyện, những bức ảnh, họ vẫn không giấu được niềm xúc động.

Bác đứng trên lễ đài.

Giọng nói của Người vang lên giữa sân vận động Đồng Hới.

Bác không chỉ hỏi chuyện làm ăn, chuyện đời sống. Người nói với Quảng Bình về một nhiệm vụ lớn hơn: đây là vùng đất ở tuyến đầu của miền Bắc, tiếp giáp với miền Nam; những việc làm ở Quảng Bình có ảnh hưởng đến cách mạng miền Nam và đến việc bảo vệ miền Bắc.

Với tầm nhìn của một người đã trải qua những năm tháng dài đấu tranh giành độc lập, Bác nhìn thấy trước những thử thách mà vùng đất này sẽ phải đối mặt. Người căn dặn quân và dân Quảng Bình phải đoàn kết, cảnh giác, vừa sản xuất, vừa sẵn sàng chiến đấu.

Có lẽ lúc ấy, không ai có thể hình dung hết những lời căn dặn ấy sẽ trở thành hiện thực như thế nào.

Nhưng chỉ vài năm sau, Quảng Bình thực sự trở thành một tuyến lửa.

Bom đạn trút xuống những làng quê ven biển, những cây cầu, bến phà, tuyến đường. Trên những cung đường chi viện cho chiến trường miền Nam, biết bao thanh niên đã gửi lại tuổi xuân. Những cô gái dân quân vừa sản xuất, vừa cầm súng. Những người mẹ tiễn con ra trận. Những người cha ở lại quê nhà. Những đoàn xe vượt qua trọng điểm dưới mưa bom.

Quảng Bình khi ấy có một câu trả lời rất giản dị cho lời Bác dặn:

Đã là tuyến đầu thì phải đứng vững.

Quân và dân nơi đây vừa chiến đấu, vừa sản xuất, vừa chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam. Từ một vùng đất còn mang nhiều thương tích chiến tranh, Quảng Bình đã vươn lên trở thành địa phương “Hai giỏi”: chiến đấu giỏi, sản xuất giỏi. Những thành tích ấy cũng trở thành một phần ký ức hào hùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước.

Nhưng có lẽ điều khiến người ta nhớ nhất về chuyến thăm của Bác không chỉ là những lời căn dặn.

Mà là tình cảm.

Ngày 17 tháng 6, trước khi trở về Hà Nội, Bác gặp cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 325, bộ đội địa phương và dân quân tự vệ Quảng Bình. Người căn dặn các chiến sĩ phải tăng cường cảnh giác, đoàn kết, học tập quân sự, chính trị, rèn luyện phẩm chất người chiến sĩ cách mạng, đồng thời tích cực sản xuất, thực hành tiết kiệm và xây dựng lực lượng vững mạnh.

Đến lúc chia tay, Bác nói với những người ra tiễn:

“Bác về, Bác sẽ trở lại.”

Một câu nói ngắn.

Nhưng với người Quảng Bình, câu nói ấy đã ở lại rất lâu.

Bác không trở lại Quảng Bình nữa.

Năm 1969, Người đi xa.

Nhưng những lời Bác để lại thì vẫn ở lại với vùng đất này.

Ở lại trong những người lính vượt Trường Sơn.

Ở lại trong những cô gái dân quân đứng bên trận địa.

Ở lại trong những người mẹ tiễn con ra chiến trường.

Ở lại trong những người dân bình dị ngày đêm giữ làng, giữ đất, giữ những tuyến đường chi viện cho miền Nam.

Và ở lại trong ký ức của những thế hệ sau.

Hơn nửa thế kỷ đã đi qua.

Sân vận động Đồng Hới ngày ấy giờ đã đổi thay. Những con đường từng in dấu bánh xe ra trận nay đã đông đúc hơn. Những làng quê từng hứng chịu bom đạn nay đã hồi sinh.

Nhưng khi nhắc đến ngày 16 tháng 6 năm 1957, người Quảng Bình vẫn nhớ về một buổi sáng đặc biệt – ngày Chủ tịch Hồ Chí Minh về thăm vùng đất tuyến đầu.

Chuyến thăm ấy chỉ kéo dài chưa đầy 24 giờ.

Nhưng một ngày ngắn ngủi đã trở thành ký ức kéo dài qua nhiều thế hệ.

Bởi trong những năm tháng gian lao nhất, điều nâng đỡ con người không chỉ là sức mạnh của vũ khí, mà còn là niềm tin.

Niềm tin rằng phía sau mình là Tổ quốc.

Niềm tin rằng những hy sinh hôm nay sẽ đem lại ngày mai hòa bình.

Và niềm tin vào con đường mà cả dân tộc đã lựa chọn.

Có lẽ vì thế, khi hôm nay chúng ta nhìn lại những trang sử của “một thời hoa lửa”, điều còn lại không chỉ là những con số, những trận đánh hay những chiến công.

Đó còn là hình ảnh những con người bình dị đã sống một cuộc đời thật đẹp.

Họ đã từng đứng giữa bom đạn nhưng không lùi bước.

Họ đã từng tiễn người thân ra trận mà không biết ngày trở về.

Họ đã từng lấy tuổi trẻ của mình để đổi lấy bình yên cho đất nước.

Và trên hành trình ấy, lời Bác dặn từ mùa hè năm 1957 vẫn như một mạch nguồn âm thầm chảy qua các thế hệ:

Sống có trách nhiệm với quê hương.
Biết đoàn kết để tạo nên sức mạnh.
Biết đặt lợi ích của Tổ quốc, của nhân dân lên trên hết.

Đó cũng chính là ý nghĩa của việc kể lại những câu chuyện lịch sử hôm nay.

Để những người trẻ chưa từng đi qua chiến tranh có thể hiểu rằng:

Hòa bình không tự nhiên mà có.

Phía sau mỗi ngày bình yên là biết bao tuổi trẻ đã đi qua những năm tháng gian lao.

Phía sau mỗi con đường hôm nay là dấu chân của những người từng hành quân trong đêm.

Và phía sau cuộc sống bình dị của chúng ta là một thế hệ đã sống, chiến đấu và hy sinh với một niềm tin giản dị:

Tổ quốc nhất định phải được bình yên.

Có những người đã trở về.

Có những người mãi mãi nằm lại.

Nhưng tất cả họ đều đã góp một phần tuổi xuân của mình để viết nên những trang sử mà hôm nay chúng ta được sống trong đó.

Và có lẽ, đó chính là cách đẹp nhất để một thế hệ hôm nay trả lời với những người đã đi trước:

Chúng ta sẽ không quên.

Chúng ta sẽ tiếp bước.

Và chúng ta sẽ cố gắng làm cho đất nước ngày một tốt đẹp hơn.