.“Một lần giữ đường trong mưa bom”

“Câu chuyện này bác nghe chính bác Phúc kể lại, hồi năm 1972, khi ông thuộc đơn vị vận tải làm nhiệm vụ trên tuyến Trường Sơn, đoạn phía tây Quảng Bình – một trong những trọng điểm mà máy bay địch đánh phá suốt ngày đêm.

Bác Phúc bảo, thời điểm đó là khoảng cuối mùa mưa. Đường đất đỏ, cứ mưa xuống là nhão ra, xe đi qua dễ lún, dễ sa lầy. Đơn vị của bác được giao nhiệm vụ “giữ đường” – tức là phải đảm bảo tuyến luôn thông, để xe vận tải ban đêm có thể đi qua an toàn.

Ban ngày thì anh em ngụy trang kín mít, nằm im dưới tán rừng, không được để lộ dấu vết. Đêm xuống mới bắt đầu làm việc: người đi trước dò đường, người sau dẫn xe, người khác trực sẵn để sửa đường nếu có hố bom.

Đêm hôm đó, khoảng gần 12 giờ, trời mưa lâm thâm, rừng tối đặc. Ai cũng thầm nghĩ chắc địch không đánh vì thời tiết xấu.

Nhưng bất ngờ, từ xa vang lên tiếng động cơ.

Bác Phúc kể:
‘Nghe cái tiếng là biết ngay… máy bay tới.’

Chưa kịp phản ứng thì pháo sáng đã rơi xuống. Cả một vùng rừng bỗng sáng trắng như ban ngày. Cây cối, đường đất, từng bóng người hiện rõ mồn một.

Rồi bom bắt đầu dội xuống.

Tiếng nổ dồn dập, đất đá tung lên, mặt đường bị xới tung từng mảng. Có quả rơi sát mép đường, sức ép làm người nằm cách đó vài chục mét vẫn thấy tức ngực.

Anh em không được chạy tán loạn. Mỗi người đã có vị trí sẵn. Tất cả chỉ nằm ép xuống đất, chờ.

Bom vừa dứt loạt đầu, tiểu đội trưởng quát:
‘Ra đường! Lấp nhanh!’

Không ai bảo ai, tất cả bật dậy, lao ra giữa khói bụi. Người cầm xẻng, người dùng tay, hối hả san đất, lấp những hố bom còn bốc khói.

Có đoạn hố sâu gần ngang người, phải xúc đất từ hai bên đổ vào, giẫm cho chặt.

Làm chưa xong thì máy bay quay lại.

‘Nằm xuống!’ – tiếng hô vang lên.

Tất cả lại đổ rạp xuống đất, nép vào rãnh, vào gốc cây. Bom lại nổ.

Cứ như vậy… bom dứt – lại lao ra làm, chưa xong – lại nằm xuống tránh.

Bác Phúc kể, lúc đó không còn cảm giác sợ rõ ràng nữa. Chỉ có một suy nghĩ duy nhất:
‘Phải giữ cho đường thông.’

Có anh vừa xúc đất vừa nói, giọng gấp mà chắc:
‘Đường còn… là xe còn!’

Câu nói ấy, bác bảo đến giờ vẫn nhớ như in.

Gần sáng, mưa vẫn lất phất, nhưng bom đã thưa dần. Mặt đường lúc này chằng chịt vết lấp, đất mới còn ướt nhão.

Xa xa, tiếng xe bắt đầu vọng lại.

Từng chiếc xe tải, phủ bạt kín, bật đèn gầm, nối nhau bò qua đoạn đường vừa được san lại. Có chỗ bánh xe lún xuống, anh em phải đứng hai bên đẩy phụ.

Khi chiếc xe cuối cùng qua được, cả tiểu đội mới ngồi phịch xuống.

Người nào người nấy bùn đất dính từ đầu đến chân, quần áo ướt sũng, tai thì ù đi vì tiếng nổ suốt đêm.

Không ai nói gì nhiều.

Chỉ có một anh nhìn theo đoàn xe, cười nhẹ:
‘Thế là qua rồi.’

Bác Phúc kể, lúc đó mệt rã rời, nhưng trong lòng lại nhẹ hẳn.

Ông nói:
‘Giữ được con đường… tức là giữ được mạch sống. Xe còn đi được… là phía trước còn có cái để mà đánh tiếp.’

Rồi bác trầm lại:
‘Chiến tranh là vậy… có những đêm không ai nhớ tên mình đã làm gì. Nhưng con đường vẫn còn… là đủ rồi.’”