Một lần giúp bạn nghèo đến lớp

Buổi sáng Sài Gòn sau cơn mưa đêm, con hẻm nhỏ còn đọng nước. Cô bé Nguyễn Thị Bình ôm cặp sách đi đến trường, đôi dép khẽ bắn những giọt nước nhỏ trên mặt đường.

Đến gần cổng trường, Bình thấy bạn Lan đứng lặng dưới gốc me. Lan cúi đầu, hai tay nắm chặt chiếc cặp đã sờn.

– Sao cậu chưa vào lớp? – Bình hỏi.

Lan ngập ngừng một lúc rồi nói rất khẽ:

– Tớ… chắc hôm nay không học được.

– Vì sao?

Lan mở chiếc cặp ra. Bên trong chỉ còn vài tờ giấy cũ và một cây bút đã hết mực.

– Mẹ tớ chưa có tiền mua vở mới. Tớ sợ cô kiểm tra bài.

Bình nhìn bạn, thấy mắt Lan đỏ hoe.

Hai đứa cùng học với nhau đã lâu. Bình biết nhà Lan rất nghèo, mẹ đi làm thuê, còn cha đau yếu thường xuyên.

Không suy nghĩ nhiều, Bình mở cặp của mình. Em lấy ra một quyển vở mới và cây bút mẹ vừa mua hôm trước.

– Cậu dùng đi.

Lan vội lắc đầu:

– Không được đâu, đó là của cậu mà.

– Tớ vẫn còn.

– Nhưng mẹ cậu sẽ la mất.

Bình mỉm cười:

– Mẹ tớ sẽ không la đâu.

Lan cầm quyển vở mà đôi tay run run.

– Tớ sẽ trả lại.

– Không cần trả đâu, chỉ cần cậu vào học với tớ.

Nghe vậy, Lan bật khóc.

Bình nắm tay bạn:

– Đi thôi, sắp vào lớp rồi.

Hai cô bé cùng bước qua cổng trường.

Trong giờ học, Lan chăm chú viết từng dòng chữ trên quyển vở mới. Thỉnh thoảng em lại nhìn sang Bình với ánh mắt biết ơn.

Tan học, Bình kể chuyện cho mẹ nghe.

Mẹ lặng im một lúc rồi hỏi:

– Con có tiếc quyển vở không?

Bình suy nghĩ rồi đáp:

– Lúc đưa cho bạn thì con không tiếc nữa.

Mẹ mỉm cười hiền hậu:

– Thế là con đã hiểu điều quý nhất của việc cho đi.

Bà mở tủ, lấy thêm vài quyển vở còn mới.

– Mai con mang cho Lan nhé.

Bình ngạc nhiên:

– Mẹ cho thật ạ?

– Ừ. Để bạn ấy yên tâm đến lớp.

Sáng hôm sau, Bình mang số vở ấy đến trường. Lan nhìn chồng vở nhỏ mà xúc động không nói nên lời.

– Tớ không biết cảm ơn thế nào.

Bình chỉ cười:

– Khi nào lớn lên, cậu giúp lại người khác là được.

Câu nói trẻ con ấy khiến cô giáo đứng gần đó nghe thấy cũng lặng người.

Nhiều năm trôi qua, hai cô bé lớn lên mỗi người một con đường. Nhưng Bình vẫn nhớ rất rõ buổi sáng sau cơn mưa năm ấy.

Em nhớ ánh mắt lo lắng của Lan ngoài cổng trường.

Nhớ cảm giác khi đưa quyển vở cho bạn.

Và nhớ nụ cười của mẹ khi biết con mình đã biết chia sẻ.

Sau này, khi trở thành người hoạt động cách mạng và nhà ngoại giao, Nguyễn Thị Bình luôn quan tâm đến giáo dục, đến trẻ em và những người có hoàn cảnh khó khăn.

Có lẽ lòng nhân ái lớn lên từ những việc rất nhỏ như thế.

Từ một quyển vở.

Một cây bút.

Một bàn tay nắm lấy bạn mình trước cổng trường.

Không phải ai cũng làm được những việc lớn lao.

Nhưng ai cũng có thể làm cho cuộc sống của một người khác tốt hơn một chút.

Với cô bé Nguyễn Thị Bình năm ấy, giúp bạn nghèo đến lớp không chỉ là cho đi một quyển vở.

Đó là lần đầu tiên em hiểu rằng tri thức có thể thay đổi cuộc đời, và tình thương có thể mở cánh cửa để một đứa trẻ tiếp tục được học tập và nuôi dưỡng ước mơ của mình.