MỘT LÒNG KIÊN TRUNG - Viết về Mẹ VNAH Nguyễn Thị Trí

Những người lớn tuổi ở ấp Phú Đa không ai mà không biết đến mẹ Nguyễn Thị Trí còn gọi thân mật là bà Hai Ốm, người có công nuôi giấu cán bộ cách mạng và là người mẹ có bốn con trai hy sinh trong kháng chiến chống Mỹ.

Mẹ Trí sinh năm 1919 quê quán tại ấp Phú Đa xã Vĩnh Bình. Năm 20 tuổi Mẹ lập gia đình với ông Phạm Văn Nhiễu lớn hơn Mẹ hai tuổi người cùng ấp. Vì là con một nên Mẹ và chồng sống chung với mẹ ruột. Cả hai vợ chồng phải làm vườn, ruộng và làm thêm nghề hạ bạc mới nuôi sống nổi mẹ ruột và tám người con (năm con trai, ba con gái). Mẹ là người phụ nữ cần cù, giỏi giang trong lao động, hết lòng nuôi các con tham gia kháng chiến, đồng thời nuôi giấu nhiều cán bộ ở hầm bí mật trong nhà mình.

Khi nói về Mẹ không chỉ nói đến sự mất mát hy sinh bốn người con mà nói đến tính gan dạ trong nuôi giấu cán bộ về bám trụ tại ấp, trước mắt kẻ thù.

Con trai đầu lòng của Mẹ anh Phạm Văn Đại, bí danh Lê Tam tham gia cách mạng năm 1960 làm Bí thư xã Bình Hòa Phước (nay thuộc huyện Long Hồ, tỉnh Vĩnh Long) hy sinh năm 1963.

Con trai kế Phạm Văn Thọ tham gia cách mạng năm 1960 làm trung đội trưởng bộ đội tiểu đoàn tỉnh Vĩnh Long, hy sinh năm 1964 tại Cái Tàu Hạ – Sa Đéc.

Khi nhận xác của người con trai cả, thì hôm sau Mẹ cho anh con trai thứ ba là Phạm Văn Tư đi bộ đội địa phương quân huyện. Sau này anh giữ chức vụ trung đội trưởng, và hy sinh năm 1969 tại Hưng Khánh Trung, huyện Chợ Lách.

Hai người con trai còn lại của Mẹ cũng lần lượt tham gia cách mạng. Anh Phạm Văn Năm, bí danh Năm Chiến thoát ly năm 1967, chức vụ Trung đội trưởng tiểu đoàn 306 của Quân khu đóng ở Vĩnh Long, hy sinh năm 1969 tại Càng Long (Trà Vinh). Anh Phạm Văn Sáu đi du kích xã, sau giải phóng làm Xã đội trưởng của xã Vĩnh Bình.

Các con của Mẹ thời gian hy sinh gần nhau. Mẹ rất đau đớn tưởng chừng như không vượt qua được, nhưng lòng yêu nước của Mẹ vượt lên tất cả. Người con này hy sinh, Mẹ tiếp người con khác tham gia cách mạng. Mẹ đã lần lượt tiễn đưa năm người con trai của mình lên đường bảo vệ Tổ quốc.

Ở tại quê nhà Mẹ cùng chồng đào hầm trong nhà nuôi giấu nhiều cán bộ cách mạng của Đảng như các đồng chí: Chín Diện, Bảy Trực, Ba Lù, Ba Tân... Bọn tề xã và bảo an quận Chợ Lách biết Mẹ nuôi giấu cán bộ cách mạng nên tổ chức nhiều đợt bố ráp, xăm hầm nhưng với tài trí của mẹ chúng không phát hiện được gì. Có lần bọn lính phát hiện đồng chí Ba Lù và Bảy Trực đi công tác ở Cả Tranh (Mỹ An) bơi xuồng về hướng nhà mẹ Trí, chúng bao vây khám xét nhà Mẹ, nhưng không tìm được chúng ra về trong sự tức tối.

Năm 1969, người con thứ tư của Mẹ hy sinh. Mẹ đã lần lượt mất đi bốn đứa con trai yêu quý của mình. Vừa đau buồn vì mất con vừa bị bệnh phổi do thời gian dài lao động cực nhọc, thiếu thuốc men và bồi bổ, nên Mẹ đã qua đời sau một tháng bạo bệnh.

Mơ ước của Mẹ được nhìn nước nhà hòa bình độc lập không thành. Mẹ mất đi trong sự tiếc thương của gia đình, xóm giềng và nhất là những đồng chí được Mẹ nuôi giấu trong thời gian bám trụ.

Ngày 17/12/1994 mẹ Nguyễn Thị Trí được Chủ tịch nước truy tặng danh hiệu “Bà Mẹ Việt Nam anh hùng”. Tuy Mẹ mất đi, nhưng tình cảm và lòng kiên trung với cách mạng của Mẹ vẫn được mọi người trân trọng và tôn vinh.