Cựu Thanh niên xung phong

MỘT LỰA CHỌN, MỘT ĐỜI NGƯỜI

Và có lẽ điều đáng nhớ nhất về những người anh hùng không chỉ là họ đã đánh bao nhiêu trận. Mà là họ đã lựa chọn đứng ở đâu khi lịch sử đặt họ trước một ngã rẽ

Quảng Ngãi23/08/2026Nguyễn Trâm Anh (Đoàn trường Đại học Phạm Văn Đồng)3 lượt xem0 lượt chia sẻ

Có những người bắt đầu cuộc đời mình bằng một ước mơ rất bình dị.

Nhưng cũng có những người, ngay từ tuổi trẻ, đã lựa chọn bước vào một con đường mà phía trước là tù đày, gian khổ và hy sinh.

Phạm Kiệt là một người như thế.

Ông sinh ngày 10 tháng 1 năm 1910, trong một gia đình nông dân ở Quảng Ngãi. Khi mới 15 tuổi, ông đã tham gia hoạt động cách mạng. Đến tháng 1 năm 1931, ông trở thành đảng viên Đảng Cộng sản Đông Dương.

Tuổi trẻ của Phạm Kiệt không có những năm tháng bình yên.

Tháng 6 năm 1931, do tích cực hoạt động trong Công hội đỏ và Xích vệ đỏ, ông bị mật thám Pháp bắt và đưa đến Nhà tù Buôn Ma Thuột.

Nhưng nhà tù không làm ông từ bỏ con đường mình đã chọn.

Theo tư liệu của Thư viện tỉnh Quảng Ngãi, trong thời gian bị giam giữ, Phạm Kiệt cùng chi bộ bí mật trong nhà tù đã tổ chức vượt ngục cho nhiều đồng chí hoạt động cách mạng, trong đó có Nguyễn Chí Thanh.

Rồi lịch sử bước sang một thời khắc đặc biệt.

Ngày 9 tháng 3 năm 1945, phát xít Nhật đảo chính thực dân Pháp.

Bộ máy cai trị cũ rung chuyển.

Một thời cơ cách mạng xuất hiện.

Tại Quảng Ngãi, Tỉnh ủy lâm thời nhanh chóng nhận định tình hình và quyết định hành động. Đêm 10 tháng 3, hội nghị của Tỉnh ủy được tổ chức. Ngày 11 tháng 3, Ban lãnh đạo khởi nghĩa Ba Tơ họp tại Suối Loa và thống nhất phát động khởi nghĩa. Phạm Kiệt là một trong những thành viên của Ban lãnh đạo ấy.

Và rồi Ba Tơ đứng lên.

Quần chúng từ nhiều địa phương kéo về châu lỵ. Cuộc khởi nghĩa giành thắng lợi. Chính quyền về tay nhân dân.

Nhưng đối với Phạm Kiệt, thắng lợi ấy không phải là điểm kết thúc.

Ngày 12 tháng 3 năm 1945, Đội Du kích Ba Tơ được thành lập.

Chỉ có 28 cán bộ, chiến sĩ, được tổ chức thành ba tiểu đội với 24 khẩu súng trường. Phạm Kiệt được giao làm Đội trưởng, Nguyễn Đôn làm Chính trị viên.

Một lực lượng nhỏ bé.

Nhưng từ lực lượng ấy, một ngọn lửa bắt đầu lan rộng.

Đội Du kích Ba Tơ vừa xây dựng lực lượng, vừa hoạt động chống Nhật. Đến tháng 8 năm 1945, đội đã phát triển lên gần 2.000 người và trở thành lực lượng quan trọng cùng nhân dân Quảng Ngãi giành chính quyền trong Tổng khởi nghĩa tháng Tám.

Điều đáng nhớ là:

Phạm Kiệt không chỉ xuất hiện trong một khoảnh khắc của lịch sử.

Từ một người thanh niên tham gia cách mạng khi mới 15 tuổi, qua những năm tháng tù đày, ông tiếp tục trưởng thành trong thực tiễn cách mạng và quân đội.

Khởi nghĩa Ba Tơ là một dấu mốc lớn.

Nhưng không phải dấu mốc cuối cùng.

Sau Cách mạng tháng Tám, đất nước tiếp tục bước vào những năm tháng chiến tranh. Phạm Kiệt tiếp tục đảm nhiệm nhiều nhiệm vụ trong quân đội và trưởng thành thành một vị tướng của Quân đội nhân dân Việt Nam. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia ghi nhận ông là tướng lĩnh từng giữ cương vị Đội trưởng Đội Du kích Ba Tơ và sau này là Tư lệnh kiêm Chính ủy lực lượng Công an nhân dân vũ trang.

Một con người.

Một cuộc đời.

Và rất nhiều lần đứng trước thử thách.

Nhìn lại hành trình ấy, điều khiến người trẻ hôm nay có thể suy ngẫm không chỉ là những chiến công.

Mà là cách một con người bắt đầu từ rất sớm, kiên trì với lý tưởng của mình và không để hoàn cảnh quyết định mình sẽ trở thành ai.

Phạm Kiệt từng là một người trẻ.

Ông cũng từng đứng trước những khó khăn mà mình không thể biết trước kết quả.

Nhưng ông đã hành động.

Và từ những hành động của những người trẻ năm ấy, lịch sử đã chuyển động.

Hôm nay, chúng ta không sống trong hoàn cảnh của Phạm Kiệt.

Chúng ta không phải đối mặt với những nhà tù hay chiến trường như thế hệ của ông.

Nhưng tuổi trẻ hôm nay vẫn có những thử thách của riêng mình.

Đó có thể là sự thiếu tự tin.

Là hoàn cảnh gia đình.

Là những lần thất bại.

Là cảm giác mình chưa đủ giỏi, chưa đủ mạnh, chưa biết tương lai sẽ đi về đâu.

Và câu chuyện của Phạm Kiệt nhắc chúng ta rằng:

Không phải ai bắt đầu cũng có sẵn sức mạnh. Sức mạnh được tạo nên trong quá trình con người dám bước đi và không từ bỏ điều mình tin tưởng.

Năm 1945, từ Ba Tơ, một đội du kích chỉ có 28 người đã ra đời.

Nhưng điều lịch sử nhớ đến không phải chỉ là con số 28.

Mà là việc 28 con người ấy đã dám bắt đầu.

Có lẽ tuổi trẻ hôm nay cũng vậy.

Chúng ta không cần phải làm một điều phi thường ngay từ ngày đầu tiên.

Điều quan trọng là phải dám bắt đầu.

Dám học.

Dám thử.

Dám chịu trách nhiệm.

Và khi gặp khó khăn, đừng vội nghĩ rằng mình không thể.

Bởi những trang sử lớn đôi khi cũng bắt đầu từ những con người rất trẻ, với một niềm tin rất nhỏ, nhưng đủ mạnh để họ bước tiếp.

Từ Ba Tơ năm ấy, một ngọn lửa đã được thắp lên.

Ngọn lửa ấy thuộc về lịch sử.

Nhưng cách chúng ta sống hôm nay sẽ quyết định liệu tinh thần của nó có tiếp tục được truyền lại cho thế hệ sau hay không.

Bạn cũng đang lưu giữ
một câu chuyện lịch sử?

Hãy chia sẻ để ký ức không bao giờ bị lãng quên

Gửi câu chuyện của bạn