Một luật sư đứng về phía những người bị áp bức
Những năm hành nghề luật sư đã giúp Nguyễn Hữu Thọ trực tiếp chứng kiến sự bất công của chế độ thuộc địa. Ông sử dụng kiến thức pháp luật để bảo vệ người nghèo, người lao động và những người yêu nước. Chính quá trình đó từng bước đưa một trí thức được đào tạo ở phương Tây đến với con đường cách mạng.
Sau khi trở về nước, Nguyễn Hữu Thọ bắt đầu hành nghề luật sư trong một xã hội thuộc địa đầy bất bình đẳng. Văn phòng luật của ông lần lượt đặt tại Mỹ Tho, Vĩnh Long, Cần Thơ và Sài Gòn - Chợ Lớn. Trong quá trình hành nghề, ông tiếp xúc với nhiều tầng lớp xã hội, đặc biệt là những người nghèo, công nhân, nông dân và những người bị chính quyền thực dân đàn áp.
Một bước ngoặt quan trọng đến từ việc ông chứng kiến cuộc Khởi nghĩa Nam Kỳ năm 1940 và sự đàn áp đối với những người tham gia. Những phiên tòa thực dân dựng lên để xét xử các chiến sĩ cách mạng khiến người luật sư trẻ nhận thức sâu sắc hơn về bản chất của chế độ thuộc địa.
Từ chỗ tin tưởng vào những giá trị pháp lý được học ở phương Tây, Nguyễn Hữu Thọ dần nhận ra khoảng cách rất lớn giữa các nguyên tắc về tự do, công lý được tuyên truyền với thực tế thuộc địa. Ông lựa chọn đứng về phía những người bị áp bức.
Tòa án và nghề luật từ đó không đơn thuần là nghề nghiệp đối với Nguyễn Hữu Thọ mà trở thành một “vũ đài” để đấu tranh cho công lý, quyền lợi của đồng bào và các quyền dân tộc. Đây chính là nền tảng quan trọng hình thành bản lĩnh chính trị của ông về sau.
