Một mình đối đầu xe tăng
Ngày 13 tháng 12 năm 1951, trong Chiến dịch Hòa Bình, quân đội ta tổ chức trận đánh tại Giang Mỗ. Đây là một khu vực trên đường số 6, nơi quân Pháp có lực lượng và phương tiện cơ giới hỗ trợ.
Sau khi bộ đội ta tiến công, quân Pháp đưa xe tăng đến chi viện. Chiếc xe tăng với lớp vỏ thép và hỏa lực mạnh trở thành mối đe dọa lớn đối với đội hình bộ binh. Nếu xe tăng tiếp tục tiến lên, nó có thể gây thương vong lớn và cản đường rút của quân ta.
Trong tình thế đó, Tiểu đội trưởng Cù Chính Lan quyết định lao về phía xe tăng.
Ban đầu, anh dùng tiểu liên tấn công nhưng vũ khí gặp trục trặc. Không còn cách nào khác, Cù Chính Lan tìm cách tiếp cận trực tiếp chiếc xe. Anh nhảy lên xe tăng, tìm cách đưa lựu đạn vào bên trong. Những quả đầu tiên không lập tức giải quyết được tình hình; nhưng Cù Chính Lan vẫn bám theo chiếc xe. Cuối cùng, anh sử dụng lựu đạn tiêu diệt lực lượng bên trong xe tăng.
Chiếc xe tăng bị tiêu diệt, tạo điều kiện để đơn vị hoàn thành nhiệm vụ. Chiến công ấy có tác động lớn đến tinh thần bộ đội và phong trào thi đua diệt xe tăng trên chiến trường.
Nhưng câu chuyện của Cù Chính Lan không dừng ở Giang Mỗ.
Ngày 29 tháng 12 năm 1951, ông tiếp tục tham gia đánh đồn Cô Tô. Trong trận chiến này, Cù Chính Lan bị thương nhiều lần nhưng vẫn tiếp tục chiến đấu và hỗ trợ đồng đội mở đường qua hàng rào phòng thủ. Cuối cùng, ông hy sinh ngay trong trận đánh.
Cù Chính Lan là một nhân vật đặc biệt của “thời hoa lửa” bởi câu chuyện của ông có đầy đủ những yếu tố của chiến trường: sự bất ngờ, nguy hiểm, mưu trí, tinh thần đồng đội và sự hy sinh.
Tên tuổi ông sau này được gắn với hình ảnh người chiến sĩ dùng lựu đạn tiêu diệt xe tăng trong Chiến dịch Hòa Bình. Bảo tàng Lịch sử Quốc gia cũng ghi nhận trận Giang Mỗ là một trong những chiến công nổi bật của chiến dịch.
Từ một người lính trẻ, Cù Chính Lan đã trở thành biểu tượng của tinh thần dám đối mặt với những phương tiện chiến tranh hiện đại hơn mình. Câu chuyện ấy được truyền lại không phải để ca ngợi chiến tranh, mà để nhớ đến con người trong chiến tranh – những người đã phải dùng lòng can đảm và sự mưu trí để vượt qua những hoàn cảnh tưởng như không thể.
