Một mùa xuân gửi lại non sông

Bài làm

Một mùa xuân gửi lại non sông.

“ Có nơi nào như đất nước chúng ta
Viết bằng máu cả ngàn chương sử đỏ
Khi giặc đến vạn người con quyết tử
Cho một lần Tổ quốc được sinh ra”

Thêm một lần Tổ quốc được sinh ra – Nguyễn Việt Chiến

Những câu thơ nhẹ nhàng và da diết ấy đã khiến biết bao trái tim bồi hồi và thổn thức làm sao. Có những dân tộc bước qua lịch sử bằng những mùa xuân bình yên, bằng mùa thu lặng lẽ, nhưng cũng có những dân tộc phải đi qua thời gian bằng dấu chân của máu, nước mắt và khát vọng tự do cháy bỏng. Trong dòng chảy miên viễn của lịch sử ấy, đất nước Việt Nam ta lại hiện lên vừa đau thương vừa rực rỡ, được hun đúc từ lòng yêu nước nồng nàn và ý chí kiên cường của những con người sẵn sàng dâng hiến tuổi xuân, thậm chí cả cuộc đời mình cho Tổ quốc yêu thương. Trong mạch nguồn lịch sử thấm đẫm máu và hoa ấy, dân tộc Việt Nam đã sinh ra biết bao con người anh dũng, những con người xem cái chết nhẹ tựa lông hồng nếu điều đó có thể đổi lấy tự do cho Tổ quốc. Họ đến từ những miền quê bình dị, mang trong tim một lý tưởng lớn lao và một tình yêu nước nồng nàn. Và giữa những trang sử đỏ rực ấy, có một cái tên mãi mãi được nhắc đến với niềm tự hào và xúc động , Lý Tự Trọng, người thanh niên mới mười bảy tuổi nhưng đã viết nên bản anh hùng ca bất tử của tuổi trẻ Việt Nam.

Giữa những trang sử đỏ thắm của dân tộc, có những con người tuy đi qua cuộc đời rất nhanh nhưng lại để lại ánh sáng không bao giờ tắt. Trong dòng chảy ấy, hình ảnh người thanh niên anh dũng Lý Tự Trọng hiện lên như một đóa hoa đỏ nở giữa mùa bão táp của lịch sử. Anh tên thật là Lê Hữu Trọng, sinh ra trên nước bạn Thái Lan, nhưng Lê Hữu Trọng được nuôi dưỡng và lớn lên trong môi trường cách mạng, từ rất sớm anh đã được hun đúc bởi lý tưởng cách mạng và tình yêu Tổ quốc nồng nàn. Khi tuổi đời còn rất trẻ, anh đã dấn thân vào con đường đấu tranh, mang trong tim khát vọng cháy bỏng về một đất nước tự do, độc lập. Và rồi, ở tuổi mười bảy, độ tuổi mà nhiều người còn đang sống những ngày tháng hồn nhiên của tuổi trẻ anh đã dấn thân và hy sinh cho Tổ quốc. Cuộc đời anh tuy ngắn ngủi, nhưng như một ngọn lửa rực sáng, thắp lên niềm tin, lý tưởng và lòng yêu nước trong trái tim của biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam.

Người thanh niên Lý Tự Trọng từ rất sớm đã bộc lộ tư chất thông minh và ham học hỏi. Đặc biệt, anh say mê những vần thơ yêu nước của cụ Phan Bội Châu, những vần thơ không chỉ là tiếng nói của lòng yêu nước mà còn là lời thức tỉnh đối với thế hệ trẻ lúc bấy giờ. Chính từ đó, trong tâm hồn của cậu bé Lê Hữu Trọng đã sớm hình thành sự thấu hiểu sâu sắc về nỗi đau mất nước, về cuộc sống cơ cực của nhân dân dưới ách thống trị của thực dân phong kiến. Có lẽ cũng từ những trang thơ ấy, trong trái tim non trẻ của anh đã âm thầm nhen lên một lý tưởng lớn lao: lý tưởng đấu tranh vì độc lập của dân tộc.

Năm 1926, khi tuổi đời còn rất trẻ, Lê Hữu Trọng được tổ chức Việt Nam Thanh niên Cách mạng Đồng chí Hội cử sang Quảng Châu (Trung Quốc) học tập. Tại đây, anh may mắn được Hồ Chí Minh trực tiếp dìu dắt và đưa vào nhóm “Thiếu niên tiền phong Việt Nam”. Chính Người đã đặt cho anh một cái tên mới Lý Tự Trọng, cùng họ với Lý Thụy (Hồ Chí Minh) lúc bấy giờ. Cái tên ấy không chỉ là một bí danh trong hoạt động cách mạng, mà còn như một sự gửi gắm niềm tin và kỳ vọng vào một người thanh niên mang trong mình ý chí kiên cường và lòng tự trọng cao đẹp. Trong môi trường học tập và rèn luyện ở Quảng Châu, Lý Tự Trọng nhanh chóng trưởng thành cả về tri thức lẫn bản lĩnh. Chỉ trong một thời gian ngắn, anh đã thông thạo tiếng Trung và tiếp tục học thêm nhiều ngoại ngữ như Thái, Anh, Pháp, Nga. Những nỗ lực ấy cho thấy ở anh không chỉ có một trái tim yêu nước nồng nàn mà còn có tinh thần học tập bền bỉ, ý thức tự rèn luyện nghiêm túc. Với Lý Tự Trọng, tri thức không đơn thuần là con đường mở mang hiểu biết, mà còn là hành trang cần thiết để phục vụ cho lý tưởng lớn lao, con đường đấu tranh vì độc lập và tự do của dân tộc.

Đến giữa năm 1929, khi các tổ chức cộng sản ở Việt Nam lần lượt ra đời, Lý Tự Trọng được cử trở về nước hoạt động tại Sài Gòn – Chợ Lớn, một trung tâm sôi động của phong trào cách mạng lúc bấy giờ. Tại đây, anh đảm nhận nhiệm vụ làm liên lạc giữa Xứ ủy Nam Kỳ và Đảng Cộng sản Việt Nam, đồng thời tham gia vào quá trình hình thành Đoàn Thanh niên Cộng sản Đông Dương. Anh cũng vinh dự trở thành một trong tám đoàn viên đầu tiên được kết nạp vào tổ chức này, những hạt giống đỏ mở đầu cho phong trào thanh niên cách mạng Việt Nam. Nhiệm vụ của Lý Tự Trọng lúc bấy giờ là đi vào các nhà máy, trường học, gặp gỡ và vận động thanh niên tham gia vào tổ chức, từng bước gây dựng lực lượng thanh niên cách mạng trong nước. Đó là công việc âm thầm nhưng đầy thử thách, bởi mỗi bước đi đều phải đối mặt với sự theo dõi gắt gao của chính quyền thực dân. Thế nhưng, người thanh niên trẻ tuổi ấy vẫn kiên trì, lặng lẽ gieo vào lòng những người cùng thế hệ hạt mầm của lý tưởng và khát vọng tự do. Bởi hơn ai hết, anh hiểu rằng: tuổi trẻ chính là ngọn nguồn sức mạnh, là lực lượng tiếp nối và làm nên tương lai của phong trào cách mạng dân tộc.

Ngày 9 tháng 2 năm 1931, trong buổi mít tinh kỷ niệm một năm Khởi nghĩa Yên Bái tại Sài Gòn, không khí đang dâng trào bởi tinh thần đấu tranh của quần chúng. Nhưng giữa khoảnh khắc ấy, tên mật thám Le Grand bất ngờ xuất hiện, toan đàn áp và bắt giữ người đang diễn thuyết. Trước tình thế nguy cấp, Lý Tự Trọng đã không chút do dự nổ súng bắn chết tên mật thám để bảo vệ đồng chí của mình. Phát súng ấy không chỉ là hành động quả cảm của một người chiến sĩ trẻ tuổi, mà còn là tiếng nói mạnh mẽ của lòng căm thù áp bức và khát vọng tự do của cả một thế hệ thanh niên Việt Nam lúc bấy giờ. Sau sự kiện ấy, anh bị bắt và giam vào Khám Lớn Sài Gòn. Trong chốn ngục tù tăm tối, kẻ thù đã dùng đủ mọi cực hình tra tấn dã man nhằm buộc anh khai ra tổ chức cách mạng. Thế nhưng, trước những đòn roi tàn bạo, người thanh niên ấy vẫn lặng im, kiên cường như một khối thép. Mỗi trận tra khảo đi qua, thân thể có thể đau đớn, nhưng ý chí của anh vẫn không hề lung lay. Anh hiểu rằng, phía sau mình là cả một tổ chức, là lý tưởng mà mình đã lựa chọn, là tương lai của phong trào cách mạng. Và vì thế, anh chấp nhận chịu đựng tất cả, giữ trọn lời thề của một người chiến sĩ. Trước vành móng ngựa của tòa án thực dân, khi luật sư bào chữa xin sự “khoan hồng” với lý do anh còn quá trẻ, Lý Tự Trọng đã dõng dạc khẳng định:

“Tôi hành động có suy nghĩ, tôi hiểu việc tôi làm, tôi làm vì mục đích cách mạng… con đường của thanh niên chỉ có thể là con đường cách mạng và không thể là con đường nào khác.” – Lý Tự Trọng

Đó không chỉ là một lời biện minh cho hành động của mình, mà là một lời tuyên ngôn sống của tuổi trẻ Việt Nam trong những năm tháng đất nước còn chìm trong xiềng xích nô lệ đầy đớn đau. Trong câu nói ấy, ta cảm nhận được một ý thức rất rõ ràng về trách nhiệm của tuổi trẻ đối với vận mệnh dân tộc. Khi đất nước đang bị áp bức, khi nhân dân còn lầm than, thì tuổi trẻ không thể đứng ngoài lịch sử, càng không thể sống một cuộc đời bình lặng cho riêng mình. “Con đường cách mạng” mà Lý Tự Trọng nhắc đến chính là con đường đấu tranh để giành lại độc lập, tự do cho Tổ quốc, là con đường dấn thân, hy sinh vì lý tưởng lớn lao của dân tộc. Điều khiến người đời xúc động hơn cả chính là ở chỗ: lời nói ấy được cất lên từ một người thanh niên mới mười bảy tuổi. Lý Tự Trọng đã sớm nhận thức được trách nhiệm lớn lao của mình đối với đất nước. Vì thế, câu nói của anh không chỉ là sự khẳng định về lựa chọn cá nhân, mà còn trở thành lời nhắn gửi thiêng liêng cho bao thế hệ thanh niên Việt Nam: tuổi trẻ chỉ thật sự có ý nghĩa khi biết gắn cuộc đời mình với lý tưởng cao đẹp và với vận mệnh của Tổ quốc. Chính bởi vậy, câu nói ấy đã vượt qua khuôn khổ của một phiên tòa năm 1931 để trở thành một chân lý sống, một ngọn lửa tinh thần thắp sáng lý tưởng cho biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam ngày ấy và cả sau này.

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã từng viết trong tác phẩm “Đất Nước” rằng:

“Nhưng em có biết không

Có biết bao người con gái, con trai

Trong bốn nghìn lớp người giống ta lứa tuổi

Họ đã sống và chết

Giản dị và bình tâm

Không ai nhớ mặt đặt tên

Nhưng họ đã làm ra đất nước”

Những câu thơ ấy tự bao giờ đã hằn sâu trong kí ức, tâm khảm của mỗi người con đất Việt. Có lẽ không sai, khi chiến tranh đi qua cũng là lúc mà tất cả mọi người từ già,trẻ, gái, trai cùng gác lại tuổi trẻ chuyện học hành hay tình cảm cá nhân mà đi theo tiếng gọi thiêng liêng của tổ quốc để thực hiện sứ mệnh của mình. Ngày hôm nay bầu trời tổ quốc rất xanh nhưng nhiều năm về trước có những tuổi trẻ đi mãi không về, đau xót hơn là những đứa trẻ chỉ ở độ16, 17 tuổi, cái tuổi mà lẽ ra được vui đùa với bạn, được hết mình với ước mơ nhưng vì độc lập của dân tộc lại dám xả thân mình làm nên dáng hình sứ sở, Mười bảy tuổi. Chỉ mười bảy tuổi thôi. Cái tuổi mà nhiều người còn đang vô tư với những trang vở học trò, còn ấp ủ những ước mơ rất nhỏ bé cho riêng mình. Vậy mà giữa những năm tháng đất nước chìm trong xiềng xích, Lý Tự Trọng đã bình thản đứng trước vành móng ngựa của tòa án thực dân, đối diện với bản án tử hình mà không hề run sợ. Sự hy sinh của anh khiến người ta đau xót không chỉ vì cái chết quá sớm, mà còn vì tuổi đời của anh còn quá trẻ. Mười bảy tuổi đáng lẽ là tuổi của những giấc mơ, của những dự định chưa kịp thực hiện. Nhưng đối với Lý Tự Trọng, tuổi trẻ ấy đã sớm gắn liền với vận mệnh của Tổ quốc. Anh hiểu rằng khi đất nước còn chìm trong xiềng xích, thì tuổi trẻ không thể chỉ sống cho riêng mình. Vì thế, anh chấp nhận bước vào con đường cách mạng với tất cả sự dũng cảm và bình thản, dù biết rằng phía trước là những hiểm nguy khôn lường. Có lẽ điều khiến người đời xúc động nhất chính là sự bình tâm của anh trước cái chết. Không hoảng loạn, không hối tiếc, người thanh niên ấy vẫn hiên ngang giữ vững niềm tin vào lý tưởng mà mình đã lựa chọn. Sự hy sinh ấy không phải là một khoảnh khắc bốc đồng của tuổi trẻ, mà là kết quả của một lý tưởng đã được suy nghĩ và lựa chọn bằng tất cả ý thức của mình. Và chính vì thế, cái chết của Lý Tự Trọng không chỉ là sự mất mát của một con người, mà còn trở thành biểu tượng bất tử của tinh thần yêu nước và lòng dũng cảm của tuổi trẻ Việt Nam.

“To be, or not to be” câu hỏi day dứt mà William Shakespeare từng đặt ra trong vở bi kịch Hamlet đã trở thành nỗi trăn trở muôn đời của con người trước sự tồn tại của chính mình. Nhưng với Lý Tự Trọng, dường như câu hỏi ấy chưa từng được đặt ra. Anh không phân vân giữa sống hay chết, anh chỉ lựa chọn cách sống, sống sao cho xứng đáng với Tổ quốc, với nhân dân, với chính lương tâm của mình. Mười bảy tuổi , cái tuổi mà nhiều người còn đang đứng trước những cánh cửa mơ ước của đời mình. Nhưng mười bảy tuổi của Lý Tự Trọng lại đứng trước một cánh cửa khác: cánh cửa của lịch sử. Và anh đã bước qua cánh cửa ấy bằng tất cả sự bình thản và kiêu hãnh của một người chiến sĩ. Cuộc đời anh khép lại quá sớm, nhưng chính sự ra đi ấy lại mở ra một ánh sáng không bao giờ tắt trong tâm thức dân tộc.

Giờ đây, mỗi khi ngước nhìn bầu trời tổ quốc, đã không còn mưa bom bão đạn, không còn những ngày đêm ẩm ướt vì khói súng, lạnh lẽo vì chia ly. Đất nước mình giờ không còn u ám như những năm tháng họ - những người hy sinh tất cả cho lí tưởng cách mạng đi qua mà đang khoác lên mình chiếc áo hòa bình dịu dàng, nhẹ tênh như gió sớm ban mai. Mặt đất nơi ta đứng không còn run rẩy vì hầm chông, mìn nổ. Ruộng đồng đã xanh trở lại. Trẻ con lại ríu rít đến trường. Mẹ lại ra chợ, cha lại ra đồng. Người người lại nắm tay nhau giữa cuộc đời hạnh phúc chứ chẳng còn nắm tay nhau để từ biệt. Và bất giác, ta tự hỏi mình rằng Nếu họ đã dám hiến tuổi mười bảy của mình cho đất nước, thì tuổi trẻ hôm nay sẽ dâng hiến điều gì cho Tổ quốc này?