MỘT NẮM CƠM CHO CẢ NGÀY HÀNH QUÂN

MỘT NẮM CƠM CHO CẢ NGÀY HÀNH QUÂN

Tôi là Phạm Ngọc Chiêu. Trong đời lính, có những bữa ăn đủ đầy, nhưng cũng có những ngày gian khó đến mức chỉ một nắm cơm mang theo cho cả ngày hành quân. Nhắc lại chuyện ấy, tôi không thấy buồn, mà thấy thương và tự hào về những năm tháng mình đã đi qua.

Hôm đó, đơn vị tôi nhận nhiệm vụ hành quân dài ngày, đường rừng xa, phải đi liên tục từ sáng sớm đến tối muộn. Lương thực mang theo được tính toán rất gọn. Mỗi người chỉ có một nắm cơm nhỏ, nắm chặt trong lá chuối hoặc mảnh tăng, kèm theo ít muối vừng. Thế là đủ cho cả ngày.

Trước giờ xuất phát, anh nuôi phát cơm. Nhìn nắm cơm nhỏ nằm gọn trong tay, tôi thoáng nghĩ: “Không biết ăn thế nào cho đủ.” Nhưng rồi suy nghĩ ấy nhanh chóng nhường chỗ cho nhiệm vụ. Hành quân là hành quân, không ai kêu ca. Chúng tôi chỉnh lại ba lô, xếp hàng, bước vào rừng khi sương còn phủ kín lối đi.

Buổi sáng, sức còn, ai cũng cố gắng đi nhanh để giữ đội hình. Đường rừng lúc lên dốc, lúc lội suối, mồ hôi ướt đẫm lưng áo. Đến gần trưa, bụng bắt đầu cồn cào. Đơn vị dừng nghỉ ngắn. Tôi mở nắm cơm ra, bẻ một miếng nhỏ chấm muối vừng, nhai chậm rãi. Cơm nguội, hơi khô, nhưng lúc ấy lại thấy ngon lạ thường.

Không ai ăn hết nắm cơm trong một lần. Mỗi người đều chia nhỏ, ăn dè để dành cho chặng đường phía trước. Có người cẩn thận gói lại, buộc chặt, treo bên ngoài ba lô. Có người vừa ăn vừa đùa:

“Ăn thế này để nhớ đời lính.”

Câu nói nghe nhẹ nhàng, nhưng ai cũng hiểu phía sau là cả sự thiếu thốn.

Buổi chiều, hành quân càng vất vả hơn. Nắng hắt qua tán rừng, đường trơn trượt, chân nặng như đeo đá. Có lúc tôi mệt đến mức chỉ muốn ngồi xuống nghỉ thật lâu. Nhưng nghĩ đến đồng đội đi bên cạnh, nghĩ đến nhiệm vụ, tôi lại cắn răng bước tiếp. Lúc ấy, một nắm cơm còn lại trong ba lô như trở thành động lực nhỏ bé để tôi cố gắng.

Gần tối, đơn vị dừng lại dựng lán. Ai nấy mệt rã rời. Tôi lấy phần cơm còn lại ra ăn nốt. Chỉ vài miếng thôi, nhưng đủ để thấy ấm bụng, đủ để có sức thu xếp chỗ nghỉ. Nhìn anh em quanh mình, người nào cũng gầy đi, áo quần lấm lem, nhưng ánh mắt vẫn sáng.

Có đồng đội nhìn nắm cơm trống không, cười bảo:

“Thế là xong một ngày.”

Nghe câu nói ấy, tôi chợt thấy sống mũi cay cay. Một ngày hành quân, bao mệt nhọc, bao gian khổ, gói gọn lại trong một nắm cơm nhỏ.

Sau này, khi đã qua nhiều năm quân ngũ, tôi mới hiểu rằng không phải nắm cơm ấy nuôi sống chúng tôi, mà chính là ý chí và tình đồng đội. Chia cho nhau miếng cơm, nhường nhau ngụm nước, động viên nhau từng bước chân – đó mới là thứ giúp chúng tôi đi hết chặng đường.

Giờ đây, cuộc sống đủ đầy hơn, bữa cơm lúc nào cũng no. Nhưng mỗi khi nhớ lại đời lính, tôi vẫn nhớ rất rõ hình ảnh một nắm cơm cho cả ngày hành quân. Nó không chỉ là ký ức của thiếu thốn, mà là ký ức của sự kiên cường, của tinh thần chịu đựng và của tình người giữa những người lính cùng chung một con đường.