Một người không ngừng học hỏi

Tuổi tác không khiến Đặng Huy Trứ ngừng học.

Đó là điều nhiều người nhận thấy ở ông.

Ông đọc khi còn trẻ.

Đọc khi làm quan.

Đọc khi đi công cán.

Và ngay cả khi đã có nhiều kinh nghiệm, ông vẫn tìm hiểu những điều mình chưa biết.

Có người nghĩ rằng người làm quan đã có địa vị thì không cần học thêm.

Trứ lại nghĩ ngược lại.

Càng có trách nhiệm, càng phải học.

Bởi một người ít hiểu biết mà nắm quyền quyết định có thể gây ra hậu quả lớn.

Ông tìm hiểu lịch sử.

Tìm hiểu kinh tế.

Tìm hiểu kỹ thuật.

Tìm hiểu tình hình các nước.

Tìm hiểu cả những nghề nghiệp mà trước đó ông chưa từng tiếp xúc.

Ông thường đặt câu hỏi.

Tại sao?

Làm thế nào?

Nếu thay đổi thì chuyện gì sẽ xảy ra?

Có cách nào tốt hơn không?

Chính những câu hỏi ấy giúp ông mở rộng tầm nhìn.

Một lần, có người hỏi:

“Ngài đã đọc nhiều như vậy rồi, sao vẫn còn tìm sách?”

Trứ cười:

“Càng biết nhiều càng thấy mình còn ít biết.”

Đó là tinh thần học tập mà ông muốn giữ.

Ông hiểu rằng thế giới không đứng yên.

Nếu hôm nay biết một điều, ngày mai có thể xuất hiện một điều mới.

Một kỹ thuật mới.

Một phương pháp mới.

Một cách tổ chức mới.

Nếu không tiếp tục học, con người sẽ nhanh chóng bị bỏ lại.

Đất nước cũng vậy.

Một quốc gia không thể dựa mãi vào những thành tựu của quá khứ.

Trứ muốn Việt Nam có khả năng tự học.

Đó mới là sức mạnh bền vững.

Bởi nếu chỉ học một vài thứ từ bên ngoài mà không hình thành được năng lực nghiên cứu, đất nước sẽ luôn phụ thuộc vào người khác.

Ông muốn người Việt tự tìm hiểu, tự thử nghiệm, tự cải tiến.

Đó là lý do giáo dục luôn giữ vị trí quan trọng trong suy nghĩ của ông.

Đêm xuống.

Ngọn đèn lại sáng.

Trứ mở một cuốn sách mới.

Ngày mai có thể ông sẽ quên một vài dòng.

Nhưng tinh thần học hỏi thì ông không muốn đánh mất.