MỘT NHIỆM VỤ MANG TÌNH HỮU NGHỊ BA NƯỚC
Có những nhiệm vụ không được đo bằng thắng – thua quân sự, mà bằng mức độ gìn giữ niềm tin giữa các dân tộc. Đó là nhiệm vụ mang theo tình hữu nghị Việt Nam – Lào – Campuchia giữa những ngày lịch sử nhiều biến động.
Trong đời người lính, không phải nhiệm vụ nào cũng gắn với tiếng súng. Có những nhiệm vụ lặng lẽ hơn, nhưng sức nặng của nó thì không hề nhỏ. Tôi gọi đó là nhiệm vụ của tình hữu nghị – thứ vũ khí mềm nhưng có sức mạnh lâu bền hơn mọi loại đạn bom.
Chúng tôi nhận lệnh trong một buổi tối yên tĩnh đến lạ. Không phổ biến trước toàn đơn vị, chỉ gọi một số người có kinh nghiệm và bản lĩnh. Nhiệm vụ: phối hợp cùng lực lượng bạn Lào và Campuchia bảo đảm an toàn cho một hoạt động giao lưu, đào tạo cán bộ trẻ – những người sẽ trở thành cầu nối tương lai giữa ba quốc gia.
Nghe thì đơn giản. Nhưng trong bối cảnh lúc ấy, bất kỳ sự cố nào cũng có thể bị lợi dụng để chia rẽ, xuyên tạc, thậm chí gây xung đột mới. Vì vậy, nhiệm vụ của chúng tôi không chỉ là bảo vệ con người, mà là bảo vệ biểu tượng của sự đoàn kết.
Tôi còn nhớ buổi họp chung giữa ba lực lượng. Không cần nhiều lời, chỉ cần ánh mắt. Người lính Lào trầm lặng, người bạn Campuchia ít nói, nhưng tất cả đều hiểu: nếu thất bại, hậu quả sẽ không chỉ dừng ở một sự cố an ninh, mà là tổn thương niềm tin giữa các dân tộc anh em.
Trong suốt quá trình làm nhiệm vụ, chúng tôi ăn chung, ở chung, hành quân chung. Những bữa cơm dã chiến có khi chỉ là nắm xôi, con cá khô, nhưng được chia đều, không phân biệt ai là người nước nào. Chính trong những khoảnh khắc ấy, tôi nhận ra: tình hữu nghị không nằm trong văn bản, mà nằm trong cách con người đối xử với nhau.
Có lần, khi phát hiện dấu hiệu khả nghi gần khu vực tập trung, chúng tôi lập tức phối hợp xử lý, không cần mệnh lệnh chính thức. Sự tin tưởng tuyệt đối ấy không phải tự nhiên mà có, nó được xây bằng máu, bằng hy sinh chung suốt nhiều năm chiến tranh.
Khi nhiệm vụ kết thúc, không có lễ tuyên dương, không có huân chương. Nhưng trong buổi chia tay, một cán bộ trẻ người Campuchia nói với tôi bằng tiếng Việt còn lơ lớ: “Chúng tôi sẽ không quên bộ đội Việt Nam.” Câu nói ấy, với tôi, còn quý hơn mọi phần thưởng.
Giờ đây, khi nhìn lại lịch sử, tôi hiểu rằng những nhiệm vụ như thế đã âm thầm đặt nền móng cho mối quan hệ bền chặt giữa Việt Nam – Lào – Campuchia. Chúng tôi, những người lính bình thường, đã góp một viên gạch nhỏ vào ngôi nhà hữu nghị chung của ba dân tộc.
Và nếu được hỏi đâu là điều đáng tự hào nhất trong đời lính, tôi sẽ không ngần ngại trả lời: được làm người giữ gìn tình người giữa những năm tháng mà hận thù rất dễ lên tiếng.
