Một nửa nắm cơm nhỏ bé có thể không làm thay đổi một trận đánh, nhưng nó đủ để giúp một người lính có thêm sức lực bước tiếp

Chiều muộn, trong căn nhà nhỏ ở một làng quê miền Bắc, ông Phạm Văn Lâm thường ngồi rất lâu bên chiếc mâm cơm mỗi khi nghe nhắc đến những năm tháng chiến tranh. Năm nay đã gần chín mươi tuổi, nhưng ông vẫn nhớ như in một bữa cơm cách đây hơn bảy mươi năm – một bữa cơm chỉ có nắm cơm nguội và ít muối vừng, nhưng lại trở thành ký ức ông mang theo suốt cuộc đời.

Năm 1953, khi ấy ông Lâm mới mười tám tuổi. Theo tiếng gọi của quê hương, ông cùng nhiều thanh niên trong làng tham gia lực lượng dân công phục vụ kháng chiến. Công việc của ông là vận chuyển lương thực từ hậu phương lên các khu vực tập kết. Những chuyến đi kéo dài nhiều ngày, đường rừng xa xôi, mỗi người phải mang trên vai hàng chục kilôgam gạo hoặc vật tư.

Một buổi trưa, đoàn dân công dừng chân bên một con dốc. Ai cũng mệt lả sau nhiều giờ đi bộ. Ông Lâm mở chiếc túi vải, lấy ra nắm cơm mẹ chuẩn bị từ sáng. Bên trong chỉ có cơm nắm và một ít muối vừng được gói bằng lá chuối.

Đang chuẩn bị ăn, ông nhìn thấy một chiến sĩ trẻ ngồi cách đó không xa. Người chiến sĩ bị thương ở chân, khuôn mặt tái đi vì mệt. Anh không có lương thực trong tay.

Ông Lâm không nói gì, chỉ bẻ đôi nắm cơm rồi đưa một nửa cho người chiến sĩ.

Anh chiến sĩ ban đầu từ chối, nhưng ông Lâm chỉ cười: “Anh ăn đi, đường còn xa lắm.”

Hai người ngồi bên nhau dưới một gốc cây. Nắm cơm nhỏ bé được chia đôi, mỗi người chỉ có vài miếng, nhưng sau bữa ăn ấy, họ lại tiếp tục lên đường.

Đến chiều, đoàn người chia tay nhau tại một ngã rẽ. Người chiến sĩ đi về phía đơn vị, còn ông Lâm tiếp tục cùng đoàn dân công vận chuyển hàng. Họ không kịp hỏi tên nhau, cũng chẳng biết sau này người kia còn sống hay không.

Nhiều năm sau chiến tranh, ông Lâm vẫn nhớ mãi buổi trưa hôm ấy. Ông nói rằng mình không nhớ đã vận chuyển bao nhiêu chuyến hàng, đi qua bao nhiêu con dốc, nhưng lại nhớ rất rõ nắm cơm đã được chia đôi.

Bởi trong những năm tháng gian khổ nhất, điều giúp con người vượt qua không chỉ là sức mạnh của vũ khí, mà còn là sự sẻ chia giữa những con người xa lạ. Một nửa nắm cơm nhỏ bé có thể không làm thay đổi một trận đánh, nhưng nó đủ để giúp một người lính có thêm sức lực bước tiếp.

Và có lẽ, chính từ hàng triệu sự sẻ chia giản dị như thế, sức mạnh của hậu phương và tiền tuyến đã được nối liền, tạo nên sức mạnh để dân tộc đi đến ngày chiến thắng.