“Một quyết định làm thay đổi lịch sử”

Nếu phải chọn một câu chuyện tiêu biểu nhất trong cuộc đời quân sự của Võ Nguyên Giáp, đó chắc chắn là Chiến dịch Điện Biên Phủ.

Đầu năm 1954, Bộ Chỉ huy chiến dịch ban đầu dự kiến phương án “đánh nhanh, thắng nhanh”. Tuy nhiên, sau khi trực tiếp nghiên cứu tình hình, Võ Nguyên Giáp nhận thấy quân Pháp đã tăng cường lực lượng, xây dựng hệ thống cứ điểm kiên cố, trong khi bộ đội Việt Nam chưa có đủ điều kiện để bảo đảm thắng lợi nhanh chóng.

Đây là thời điểm có ý nghĩa quyết định.

Sau khi cân nhắc, ông quyết định thay đổi phương châm từ “đánh nhanh, thắng nhanh” sang “đánh chắc, tiến chắc”. Các đơn vị được lệnh kéo pháo ra, xây dựng lại trận địa và chuẩn bị một chiến dịch dài ngày hơn.

Đây không phải là quyết định dễ dàng. Thay đổi kế hoạch khi hàng vạn cán bộ, chiến sĩ đã sẵn sàng chiến đấu đòi hỏi người chỉ huy phải chịu trách nhiệm rất lớn. Nhưng chính việc đặt yêu cầu “chắc thắng” lên trên mong muốn giành thắng lợi nhanh đã giúp chiến dịch được tổ chức phù hợp hơn với thực tế.

Ngày 13-3-1954, quân ta nổ súng tiến công Điện Biên Phủ. Các trận Him Lam, Độc Lập, Bản Kéo, sau đó là những cuộc tiến công vào phân khu trung tâm và các cứ điểm phía Đông, từng bước làm hệ thống phòng thủ của Pháp tan rã.

Sau 55 ngày đêm, ngày 7-5-1954, quân ta chiếm Sở chỉ huy tập đoàn cứ điểm; tướng Đờ Cát và toàn bộ lực lượng còn lại đầu hàng. Chính phủ Việt Nam ghi nhận hơn 16.000 quân Pháp bị tiêu diệt hoặc bắt sống.

Điện Biên Phủ trở thành chiến thắng có tiếng vang quốc tế, góp phần quyết định đưa Pháp tới bàn đàm phán Genève.