MỘT TẤM ẢNH GIA ĐÌNH CHƯA KỊP GỬI

Không phải ai ra trận cũng mang theo ảnh gia đình. Nhưng ai mang theo rồi thì đều coi nó như báu vật.

Tôi nhớ rõ tấm ảnh ấy. Một tấm ảnh nhỏ, đã cũ, góc ảnh sờn, màu đã ngả vàng. Trong ảnh là một gia đình bốn người: bố, mẹ, hai đứa con đứng sát vào nhau trước hiên nhà tranh. Gương mặt ai cũng nghiêm, bởi thời đó chụp ảnh là việc trọng đại.

Tấm ảnh ấy thuộc về anh Hòa – người cùng quê với tôi, nhập ngũ cùng năm. Anh giữ tấm ảnh trong túi áo ngực, bọc nhiều lớp nilon để tránh nước. Mỗi lần nhớ nhà, anh lại lấy ra nhìn rất lâu, rồi cẩn thận cất đi.

Anh bảo:
– Tao định gửi ảnh này về cho mẹ. Để bà biết tao vẫn còn sống.

Nhưng chiến trường không cho phép sự chậm trễ.

Anh Hòa hy sinh trong một trận pháo bất ngờ. Khi chúng tôi tìm thấy anh, túi áo vẫn còn đó. Tấm ảnh gia đình vẫn nằm yên, không ướt, không rách, như thể được che chở bằng chính thân thể người lính.

Chúng tôi nhìn tấm ảnh mà không ai cầm được nước mắt. Gia đình trong ảnh vẫn đứng đủ bốn người, không ai biết rằng ngoài đời, một người đã không còn.

Tấm ảnh ấy chưa kịp gửi về.

Sau chiến tranh, tôi nhiều lần tự hỏi: liệu mẹ anh Hòa có bao giờ nhìn thấy tấm ảnh đó không? Hay bà chỉ nhận được giấy báo tử, với vài dòng ngắn ngủi lạnh lẽo?

Một tấm ảnh nhỏ bé, nhưng mang theo cả một thế giới. Nó là mái nhà, là tuổi thơ, là điều khiến người lính cố gắng sống thêm một ngày nữa. Và khi người lính ngã xuống, tấm ảnh trở thành chứng tích của một hạnh phúc đã từng tồn tại.

Đến bây giờ, mỗi khi nhìn ảnh gia đình mình treo trên tường, tôi lại nhớ đến tấm ảnh chưa kịp gửi ấy. Nó nhắc tôi rằng: chiến tranh không chỉ lấy đi mạng sống của người lính, mà còn cắt đứt rất nhiều sợi dây yêu thương chưa kịp nối trọn.