Một thời đã qua

Cuối năm 1936, tại một cơ sở bí mật ở Gia Lâm, Đảng ta quyết định thành lập Ủy ban sáng kiến có nhiệm vụ tổ chức, xây dựng lại các cơ quan lãnh đạo đảng ở Bắc Kỳ và các địa phương. Hội nghị đã thống nhất phân công đồng chí Hoàng Văn Thụ tiếp tục hoạt động và chỉ đạo công tác ở vùng biên giới phía Bắc, phụ trách các tỉnh Cao Bằng, Lạng Sơn, Bắc Kạn, Thái Nguyên, Tuyên Quang; đồng thời giữ liên lạc với Ban Chỉ huy ở ngoài của Đảng.

Giữa lúc phong trào cách mạng các tỉnh miền núi phía Bắc trên đà phát triển, do đòi hỏi của tình hình mới, Trung ương điều động đồng chí về Hà Nội, công tác tại Xứ ủy Bắc Kỳ. Cuối tháng 4 năm 1938, Xứ ủy Bắc Kỳ được lập lại gồm các đồng chí Lương Khánh Thiện, Hoàng Quốc Việt, Hoàng Văn Thụ… do đồng chí Hoàng Văn Nọn làm Bí thư. Đến đầu tháng 9, để củng cố, phát triển phong trào cách mạng mỏ than vùng Đông Bắc, Xứ ủy giao nhiệm vụ cho đồng chí tới chỉ đạo và tổ chức phong trào đấu tranh của công nhân nơi đây.

Ngày 8 tháng 9 năm 1939, Hội nghị Xứ ủy Bắc Kỳ mở rộng, Tổng Bí thư Nguyễn Văn Cừ đã thông báo việc Trung ương Đảng quyết định cử đồng chí Hoàng Văn Thụ thay đồng chí Lương Khánh Thiện làm Bí thư Xứ ủy Bắc Kỳ, trực tiếp phụ trách phong trào cách mạng Thành ủy Hà Nội và vùng phụ cận^[4]. Bên cạnh đó, nhằm đẩy mạnh hơn nữa việc tuyên truyền, Xứ ủy đã quyết định xuất bản báo Giải phóng do đồng chí Hoàng Văn Thụ làm Chủ nhiệm.

Từ ngày 6 đến 9 tháng 11 năm 1940, tại Hội nghị Trung ương lần thứ 7, đồng chí Hoàng Văn Thụ được giao nhiệm vụ thay mặt Trung ương trực tiếp chỉ đạo công tác xây dựng Khu căn cứ Bắc Sơn – Võ Nhai. Đồng thời, Hội nghị đã nhất trí cử Ban Chấp hành Trung ương lâm thời do đồng chí Trường Chinh làm Quyền Tổng Bí thư, đồng chí Hoàng Văn Thụ và Hoàng Quốc Việt là Ủy viên Thường vụ. Theo quyết định của Hội nghị này, cuối tháng 12, đồng chí sang Trung Quốc liên lạc với Nguyễn Ái Quốc để báo cáo tình hình phong trào cách mạng trong nước và kế hoạch tổ chức Hội nghị Trung ương lần thứ tám. Nhằm tăng cường công tác vận động quần chúng, tháng 10 năm 1942, Ban Thường vụ Trung ương quyết định xuất bản báo Cờ Giải phóng – cơ quan tuyên truyền, cổ động của Đảng Cộng sản Đông Dương do đồng chí Hoàng Văn Thụ phụ trách.