Một thời hoa lửa của ông Giàng A Nhè năm 1979

Năm 1979, khi chiến tranh biên giới phía Bắc bùng nổ, những bản làng vùng cao Hà Giang chìm trong khói lửa. Trong ký ức của người dân địa phương, câu chuyện về ông Giàng A Nhè vẫn được nhắc lại như một hồi ký chân thực của một thời gian khó nhưng đầy lòng yêu nước. Ông Giàng A Nhè là người dân tộc Mông sống ở một bản vùng cao sát biên giới. Cuộc sống khi ấy còn nghèo khó, bà con chủ yếu làm nương, trồng ngô, nuôi gia súc. Nhưng khi tiếng súng vang lên nơi biên cương, trai tráng trong bản đều đứng lên cùng bộ đội bảo vệ quê hương. Ông Nhè khi đó còn trẻ, khỏe mạnh và rất thông thuộc địa hình núi đá. Ông tham gia đội dân quân của xã, nhận nhiệm vụ dẫn đường, vận chuyển lương thực và cảnh giới cho bộ đội. Những con đường mòn quanh co giữa núi đá tai mèo trở thành tuyến vận chuyển bí mật giữa chiến trường. Có những đêm rét buốt, ông cùng bà con gùi từng bao ngô, bao gạo vượt dốc đá để tiếp tế cho chiến sĩ ở các điểm cao. Đạn pháo nhiều lần nổ gần nơi đoàn người đi qua, đất đá tung mù trời nhưng không ai bỏ cuộc. Ông thường nói với thanh niên trong bản: “Đất này là đất của cha ông mình. Bộ đội giữ biên giới, dân bản cũng phải giữ bản làng.” Một lần, trong lúc đưa thương binh rời khỏi khu vực giao tranh, cả đoàn bị pháo kích bất ngờ. Ông Giàng A Nhè cùng vài người khác đã dùng thân mình che cho thương binh, rồi lợi dụng màn sương đưa mọi người xuống khe núi an toàn. Sau trận ấy, nhiều người trong bản càng kính phục tinh thần gan dạ của ông. Chiến tranh qua đi, bản làng bị tàn phá nặng nề. Người dân lại cùng nhau dựng nhà, khai hoang ruộng nương, gây dựng cuộc sống mới. Ông Giàng A Nhè sau này trở thành người thường xuyên kể cho con cháu nghe về những ngày “một thời hoa lửa”, để nhắc nhở thế hệ sau biết quý trọng hòa bình và nhớ công lao của những người đã hy sinh bảo vệ biên giới. Đến nay, câu chuyện về ông Giàng A Nhè vẫn được xem là một phần ký ức của người dân vùng cao Hà Giang — giản dị nhưng thấm đẫm tinh thần yêu nước và ý chí giữ đất nơi địa đầu Tổ quốc.