Một thời hoa lửa tkh _ vị tướng Lê Hoàn

LÊ HOÀN

1. Xuất thân và bước đầu binh nghiệp

Lê Hoàn (941-1005) quê ở Xuân Lập, châu Ái (nay là xã Xuân Lập, huyện Thọ Xuân). Tuổi thơ của Lê Hoàn trải qua hoàn cảnh ngặt nghèo, cơ cực. Lọt lòng không biết mặt cha, năm sáu tuổi đã mồ côi mẹ, nhưng ông may mắn được một vị quan họ Lê cưu mang và nhận nuôi. Đến năm 16 tuổi, Lê Hoàn đã cùng chúng bạn đứng trong hàng ngũ quân đội của người anh hùng Đinh Bộ Lĩnh, tham gia dẹp loạn 12 sứ quân. Với tài năng, lại túc trí đa mưu, được lòng quân sĩ, ông được Đinh Bộ Lĩnh tin dùng và giao cai quản 2.000 quân sĩ.

2. Nhiếp chính vương và ổn định nội bộ

Đến năm 971 khi tròn 30 tuổi, Lê Hoàn được Đinh Bộ Lĩnh cất nhắc lên đến chức Thập đạo tướng quân, tổng chỉ huy quân đội trong cả nước. Đây cũng chính là sự ghi nhận công lao, đóng góp của ông. Suốt 9 năm giữ chức Thập đạo tướng quân, Lê Hoàn đã toàn tâm, toàn ý xây dựng lực lượng quân đội hùng mạnh, một lòng phò tá nhà Đinh. Lúc bấy giờ trong nước yên bình, một phần cũng do cái tâm, cái tài của người làm tướng nuôi quân. Thế nhưng, công cuộc xây dựng quốc gia thống nhất, ổn định chính quyền chưa được bao lâu thì cuối năm 979, xảy ra một biến cố lớn. Đỗ Thích, vì ảo mộng làm vua đã sát hại vua Đinh Tiên Hoàng và con trưởng Đinh Liễn. Sau đó, triều đình đưa con thứ là Đinh Toàn lên làm vua và Lê Hoàn được cử làm phó vương nhiếp chính. Một số quan lại lo sợ Lê Hoàn sẽ lấn át Đinh Toàn nên đã tìm cách phản đối, họ đã rời khỏi Hoa Lư toan gây bạo loạn. Song, với tài trí thông minh của mình, Lê Hoàn đã nhanh chóng dập tắt những âm mưu nội loạn.

3. Lên ngôi và đại thắng quân Tống

Loạn trong vừa dẹp, thì lại lập tức xảy ra thù ngoài. Hay tin Đinh Tiên Hoàng mất, Đinh Toàn kế nghiệp còn nhỏ tuổi, triều thần lại bất hòa đánh giết lẫn nhau, nhà Tống thừa cơ đưa quân sang xâm chiếm nước ta. Trong thời điểm ngặt nghèo đó, trọng trách chèo lái con thuyền quốc gia Đại Cồ Việt được Thái hậu Dương Vân Nga và các tướng lĩnh tin tưởng trao vào tay Lê Hoàn. Năm 980, Lê Đại Hành hoàng đế lên ngôi, mở đầu cho triều đại Tiền Lê và việc đầu tiên của ông là ổn định tình hình triều chính và tổ chức gấp rút cuộc kháng chiến chống quân Tống xâm lược. Về phía quân Tống, đã phát động chiến tranh xâm lược nước ta từ tháng 6 năm 980, huy động 3 vạn quân với nhiều tướng lĩnh có kinh nghiệm trận mạc. Đến tháng 2 năm 981, quân Tống tràn sang nước ta.

Về phía ta, vua xuất chinh làm tướng ra chặn giặc. Phía đường thủy, vua cho quân đóng cọc ở trên sông Bạch Đằng để ngăn chặn chiến thuyền địch. Quân thủy của địch bị thất bại trên sông Bạch Đằng sau nhiều trận chiến ác liệt. Trên bộ, do không thể kết hợp được với quân thủy và bị quân ta chặn đánh quyết liệt nên quân Tống buộc phải rút về nước. Thừa thắng, quân ta tiếp tục truy kích và tiêu diệt nhiều sinh lực địch. Đạo quân do Trần Khâm Tộ chỉ huy nghe tin hai đạo quân thủy - bộ bị đánh tan, thì hoảng sợ dẫn quân quay trở về. Vua dẫn quân chặn đánh, quân Trần Khâm Tộ thua to, bị giết quá nửa., ta còn bắt được hai tướng giặc là Quách Quân Biện và Triệu Phụng Huân đem về kinh thành Hoa Lư. Chỉ trong một thời gian ngắn, với tài năng quân sự kết hợp với ngoại giao khôn khéo, vua Lê Đại Hành đã chỉ huy quân sĩ phá tan 3 đạo quân xâm lược nhà Tống, bẻ gãy dã tâm xâm lược nước ta.

4. Chiến công "Bình Chiêm" vang dội

Sau khi thắng quân Tống, Lê Đại Hành nghĩ ngay đến việc trừng phạt Chiêm Thành, một nước luôn gây hấn với Đại Cồ Việt ở phía Nam. Năm 982, thủy quân nước ta do Lê Hoàn chỉ huy vượt biển tiến vào Nam đánh thẳng vào kinh đô Chiêm là Indrapura. Đây là cuộc Nam phạt đầu tiên trong lịch sử dựng nước của Nhân dân ta. Vua Chiêm từ ấy hằng năm phải triều cống và xưng thần, củng cố thêm một bước nền độc lập của Đại Cồ Việt. Sự nghiệp phá Tống, bình Chiêm của Lê Hoàn là một sự nghiệp hiển hách trong lịch sử dân tộc.

Ngô Sĩ Liên trong Đại Việt sử ký toàn thư chép: “Vua đánh đâu được đấy, chém vua Chiêm Thành để rửa cái sỉ nhục phiên di bắt giữ sứ thần, phá tan quân Triệu Tống để bẻ cái mưu vua tôi ăn chắc, có thể gọi là bậc anh hùng nhất đời vậy”.

5. Vị thế lịch sử và di sản cho hậu thế.

Với tài mưu lược xuất chúng, Lê Đại Hành hoàng đế không chỉ là vị anh hùng tiêu biểu của dân tộc Việt trong việc đánh Tống, bình Chiêm mà còn hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ bản lề của thế kỷ X, để mở ra một thời đại mới huy hoàng và xán lạn hơn cho dân tộc. Những tài năng và đức độ của ông sẽ lưu danh cùng sử sách, mãi là tấm gương sáng để lớp lớp con cháu đi sau thêm tự hào và nâng cao tinh thần trách nhiệm của mình trong việc đồng lòng, chung sức để xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp hơn.