Một thời hoa lửa tkh_ LÝ THƯỜNG KIỆT – "Thái úy Việt Nam đệ nhất danh tướng"
LÝ THƯỜNG KIỆT – "Thái úy Việt Nam đệ nhất danh tướng"
LÝ THƯỜNG KIỆT – "Thái úy Việt Nam đệ nhất danh tướng"
Các sự kiện lịch sử tiêu biểu
-1075-1076:Đánh Tống trên đất Tống Chủ động đem 10 vạn quân đánh Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu. "Tiên phát chế nhân" - phá tan căn cứ hậu cần của Tống trước khi nó đánh ta
-1077 Trận Như Nguyệt Chặn 30 vạn quân Tống ở sông Như Nguyệt. Đọc "Nam quốc sơn hà" - bản Tuyên ngôn độc lập đầu tiên. Tống thua phải rút, ta thắng nhưng vẫn chủ động giảng hòa
-1069 Bình Chiêm Theo vua Lý Thánh Tông đánh Chiêm Thành, bắt sống vua Chế Củ. Mở rộng bờ cõi đến Quảng Bình, Quảng Trị ngày nay
-1103-1104 Dẹp loạn Diễn Châu 76 tuổi vẫn cầm quân dẹp loạn Lý Giác, ổn định nội bộ Đại Việt 1104 Thu phục Chiêm Thành lần 2 77 tuổi lại ra trận, buộc Chiêm trả lại 3 châu Bố Chính, Địa Lý, Ma Linh
Cuộc đời và sự nghiệp
Thông tin cơ bản:
Tên thật: Ngô Tuấn, tự Thường Kiệt, hiệu Lý Thường Kiệt
Sinh: 1019 tại phường Thái Hòa, thành Thăng Long
Mất: 1105, thọ 86 tuổi
Xuất thân: Hoạn quan nhưng là hoạn quan võ, văn võ song toàn
Các mốc cuộc đời:
13 tuổi: Mồ côi cha, được vào cung làm hoạn quan vì dung mạo khôi ngô, tư chất thông minh
23 tuổi: Theo vua Lý Thái Tông bình Chiêm, lập công đầu
35 tuổi: Làm Thái úy – Tổng chỉ huy quân đội Đại Việt dưới 3 đời vua: Lý Thái Tông, Thánh Tông, Nhân Tông
56 tuổi: Chỉ huy trận đánh Tống kinh điển 1075-1077, đỉnh cao sự nghiệp
86 tuổi: Mất tại quê nhà. Vua Lý Nhân Tông nghỉ chầu 3 ngày, để tang 7 ngày
Di sản để lại:
Quân sự: Người khai sinh "tiên phát chế nhân" – đánh trước để chặn thế mạnh giặc. Kế sách cọc gỗ + thủy chiến Bạch Đằng được ông hoàn thiện.
Văn học: "Nam quốc sơn hà" – 4 câu thơ Thần khẳng định chủ quyền. "Phạt Tống lộ bố văn" hịch xuất quân.
Chính trị: Phò tá 3 đời vua, 40 năm làm Thái úy giúp Đại Việt ổn định, thái bình. Góp công định hình cương vực Việt Nam.
Dân gian: Được tôn làm "Đức Thánh Ông" thờ ở nhiều đền: đền Cơ Xá, đền Bắc Biên - Hà Nội.
Liên hệ lịch sử Đảng, Đoàn, Phường
Lý Thường Kiệt là tấm gương được Đảng, Đoàn lấy làm hình mẫu giáo dục truyền thống:
Đối với Đảng:
- Là minh chứng cho tư tưởng "Dựng nước đi đôi với giữ nước".
- Kế sách "Tiên phát chế nhân" được vận dụng trong kháng chiến chống Pháp, Mỹ: "Tiến công trước để phòng ngự".
- Bác Hồ từng nhắc: "Thời Lý có Lý Thường Kiệt đánh Tống là giỏi".
Đối với Đoàn TNCS Hồ Chí Minh:
- Tấm gương "Tuổi trẻ anh hùng": 13 tuổi vào cung, 23 tuổi ra trận lập công.
- Tinh thần "Đâu cần thanh niên có, đâu khó có thanh niên": 76-77 tuổi vẫn xin ra trận.
- Nhiều chi đoàn, liên đội mang tên Lý Thường Kiệt. Cuộc thi "Theo dòng lịch sử" luôn có câu hỏi về ông.
Đối với Phường/Xã:
- Cả nước có 20+ phường/xã/đường mang tên Lý Thường Kiệt: P.Lý Thường Kiệt - Hà Nội, Q.10 - http://TP.HCM, Quy Nhơn...
- Trường học: THPT Lý Thường Kiệt có ở Hà Nội, Hải Phòng, Kon Tum, http://TP.HCM...
- Đền thờ: Đình thờ ông ở phường Phúc Xá, Ba Đình, Hà Nội trở thành di tích lịch sử văn hóa, nơi sinh hoạt truyền thống của địa phương.
Câu nói nổi tiếng để làm dẫn chứng:
"Ngồi yên đợi giặc không bằng đem quân ra trước để chặn mũi nhọn của giặc" – Lý Thường Kiệt
