MỘT THỜI THANH NIÊN SÔI NỔI

“Hành quân xa dẫu qua nhiều gian khổ, vai vác nặng ta đã đổ mồ hôi. Mắt ta sáng, chí căm thù bảo vệ đồng quê ta tiến bước, đời chúng ta đâu có giặc là ta cứ đi”, những lời hát ấy trong bài Hành quân xa của nhạc sĩ Đỗ Nhuận đã luôn vang vọng trong tim tôi mỗi khi nhìn vào ông nội, một thương binh từng tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Tuy các trận đánh mà ông từng tham gia đã lùi xa hơn 50 năm, nhưng khi được hỏi về bản thân thời trẻ, ông tôi luôn kể lại những câu chuyện hào hùng về đánh bốt, vây đồn, tiêu diệt địch một cách tự hào và nhiệt huyết . Những câu chuyện ấy cho tôi hiểu thêm về cuộc sống của một người bộ đội cụ Hồ trong bối cảnh đất nước còn chia cắt.

Ấp kinh 1, xã Vĩnh Thuận, Tỉnh An Giang, được biết đến như là một ấp có thế mạnh về sản xuất nông nghiệp với các cánh đồng lúa rộng bạt ngàn. Nhưng lớp trẻ lại ít người biết rằng, nơi đây từng có những con người hy sinh cả tuổi thanh xuân vì sự nghiệp giải phóng dân tộc. Năm 1971, sớm giác ngộ được lý tưởng cách mạng, ông Nguyễn Văn Dũng, lúc đó chỉ mới 15 tuổi, đã tình nguyện làm liên lạc viên cho Trung đoàn 10 đóng quân ở đây. Vào tháng 9 cùng năm, khi việc một thiếu niên làm liên lạc như ông tôi bị lộ, cụ Dương Văn Thanh, phó bí thư ấp lúc đấy đã đưa ông đến cán bộ trung đoàn 10 hành quân xuống Cà Mau. Ông kể lại: “Trên đường hành quân vô cùng gian khổ, bộ đội phải đi xuồng và hành quân bộ những mấy ngày trời trong rừng sâu, bị muỗi cắn, đỉa hút máu và bao thứ bệnh khác,...”

Đến với Cà Mau, ông tôi từ một thiếu niên đã nhanh chóng trở thành người lính thuộc trung đoàn 10, ông luôn tuân thủ theo giờ giấc sinh hoạt và học tập của một người lính:”sáng học chính trị, tối học quân sự” – ông tôi kể. Sau 1 khoảng thời gian, ông được chỉ huy đi đánh khu số 6 tại xã Trí Phải, huyện Thới Bình, tỉnh Cà Mau (Nay là xã Trí Phải, Tỉnh Cà Mau), góp phần thắng lợi cho cuộc chiến.

Đến tháng 10/1972, ông được lệnh hành quân đến Cần Thơ, hội quân với bộ đội địa phương gây áp lực cho Vùng 4 chiến thuật VNCH, ở đây ông tham gia liên tiếp nhiều trận đánh, thắng nhiều trận và để lại nhiều ấn tượng sâu sắc trong kí ức của ông. Năm 1973, trong một lần đơn vị của ông chống lại một cuộc càn quét của Ngụy bằng xe M113, ông bị mảnh đạn văng trúng vùng đầu và được chuyển đến trạm quân y dã chiến ở Vĩnh Sâu thuộc xã Vĩnh Viễn. Ông kể: “Quân ta thiếu thốn đủ đường còn địch thì lại lắm vũ khí trang bị, nên chiến đấu với chúng vô cùng khó khăn vất vả, thậm chí phải hy sinh”. Sau khi hồi phục, ông lại tiếp tục cùng đồng đội, tổ chức bao vây kẻ địch ở Xẻo Vẹt, xã Lương Tâm. Ở đây, quân địch đã lấy nhân dân làm lá chắn sống, buộc quân ta phải rút lui, kể đến đây ông thể hiện thái độ căm thù sâu sắc với Ngụy, vì không chỉ chúng lấy đồng bào của mình ra để uy hiếp, mà còn thực hiện các hành vi không đúng mực với phụ nữ. Ông giận lắm, nên mỗi lần được lệnh tập kích đánh vào ban đêm là ông nhận ngay. Lúc này, quân địch rơi vào tình thế tiến thoái lưỡng nan, khi bị quân ta bao vây trong vòng 20 ngày đêm, cắt đứt liên lạc và tiếp tế ở bên ngoài. Buổi sáng thì quân ta làm công tác địch vận, kêu gọi đầu hàng, buổi tối chúng cũng không được yên giấc khi quân ta đưa quân ra tập kích liên tục, quyết không để địch thoát khỏi vòng vây. Cuối cùng chúng phải thả dân ra, nhưng với điều kiện phải cho chúng rút đi. Ông kể, lúc cho địch rút, đơn vị của ông đã đánh vào đuôi của đội hình địch để cảnh cáo, không cho chúng hại dân nữa. Sau trận ấy, ông lại tiếp tục chiến đấu trên địa bàn huyện Long Mỹ Tỉnh Cần Thơ, Nay thuộc thành phố Cần Thơ. Trong một lần chống lại sự càn quét của sư đoàn 9 QLVNCH, ông bị đạn găm vào đùi và bị thương lần hai, sau đó ông được chuyển đến trạm quân y tại Cầu Váng. Sau đó ông tiếp tục chiến đấu, được điều đi nhiều nơi.

Ngày đất nước thống nhất, ông cùng đồng đội và toàn thể nhân dân, đã tiếp quản chính quyền huyện Vĩnh Thuận, đặt nền móng cho sự phát triển của 3 xã: Vĩnh Phong, Vĩnh Thuận và Vĩnh Bình sau này. Sau ngày đất nước thống nhất, ông lại tình nguyện tái ngũ và được biên chế vào lực lượng Công an nhân dân vũ trang ở Hà Tiên. Năm 1988 ông được phục viên về địa phương ở ấp Kinh 1, từ năm 1988 đến 1994, tham gia sinh hoạt Hội cựu chiến binh tại đây. Đến tháng 7 năm 1994, được nhà nước cấp thẻ thương binh loại 4/4 với tỷ lệ thương tật 33%. Từ năm 1994 đến năm 1997, được bổ nhiệm giữ chức Hội trưởng Hội cựu chiến binh ấp Kinh 1. Từ năm 1997 đến năm 2006 được bổ nhiệm giữ chức Phó chủ tịch Hội cựu chiến binh xã Tân Thuận. Sau những khoảng thời gian dành cả thanh xuân cho đất nước, cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, ông cũng được trở về với cuộc sống bình thường, như bao người dân khác, như bao lão nông bình dị khác, nhưng những kí ức về thời thanh niên sôi nổi trong lòng ông vẫn không thể xóa nhòa, một cuộc đời phải đối mặt với nhiều khó khăn, gian khổ, nhưng cũng thật phi thường.