MỘT THỜI THANH XUÂN GỬI LẠI CHIẾN TRƯỜNG
MỘT THỜI THANH XUÂN GỬI LẠI CHIẾN TRƯỜNG
Ở tuổi 80, khi mái tóc đã bạc theo năm tháng và sức khỏe không còn như xưa, bà Trần Thị Định (Năm Định) – cựu thanh niên xung phong ở ấp 7, xã Long Trị A, thị xã Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang – vẫn giữ nguyên vẹn trong tim những ký ức không thể phai mờ của một thời tuổi trẻ sống giữa mưa bom, bão đạn. Trí nhớ có thể chậm lại, nhưng ký ức về những năm tháng “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước” vẫn hiện lên rõ ràng, sống động trong từng câu chuyện bà kể cho con cháu nghe – như một cách nhắc nhớ, truyền lửa và gìn giữ lịch sử.
Năm 1966, theo tiếng gọi thiêng liêng của non sông, cô gái Năm Định khi ấy mới tròn 18 tuổi đã hăm hở cùng bạn bè tình nguyện gia nhập lực lượng thanh niên xung phong. Vào đơn vị, bà được phân công làm nhiệm vụ vận chuyển vũ khí trên tuyến đường 1C – tuyến đường huyết mạch nối từ Campuchia về chiến trường Tây Nam Bộ. Công việc nặng nề, hiểm nguy nhưng đầy tự hào. “Mỗi người vác 25 ký vũ khí. Hồi đó tôi khỏe lắm, đâu có gầy yếu như bây giờ”, bà cười hiền, nụ cười của người đã đi qua chiến tranh mà lòng vẫn thanh thản.
Những chuyến vận chuyển vũ khí xuyên rừng tràm, luồn lách giữa bom đạn kẻ thù là thử thách khắc nghiệt của lòng gan dạ và ý chí. Mùa nước thì chở vũ khí bằng xuồng, mùa khô lại vác bộ, trên lưng mỗi người ngụy trang bằng những nhánh tràm để tránh sự phát hiện của quân địch. Biết bao đồng đội đã ngã xuống vì bom đạn, bệnh tật, đói khát… nhưng không một ai chùn bước. Gian khổ càng tôi luyện thêm tinh thần xung phong, quyết tâm phục vụ cách mạng đến cùng.
Có những kỷ niệm bà nhớ mãi. Một lần đi nhận lương thực, trên đường về căn cứ, bà chợt ngửi thấy mùi thuốc thơm lạ. Linh cảm có địch, bà báo cho mọi người nhanh chóng tản ra. Quân địch lập tức càn quét dữ dội. Bà cùng ba đồng đội chạy sâu vào rừng, suốt ba ngày liền sống trong cảnh đói khát, ăn rau rừng cầm cự để giữ mạng sống và bảo toàn lực lượng.
Trong một trận khác, trực thăng địch đổ bộ, vừa bắn phá vừa kêu gọi đầu hàng. Giữa lằn ranh sinh tử, bà Năm Định vẫn chạy tới chạy lui giữ liên lạc giữa hai đội. Đạn pháo dội xuống dữ dội, bà và ba đồng chí chui vào hầm trú ẩn thì hầm bị sập. Bà bị thương ở tay, cây tràm đè lên đầu, để lại đến nay một vết móp không thể xóa mờ – dấu tích của chiến tranh in hằn trên cơ thể người nữ TNXP kiên cường.
Gian nan chưa dừng lại ở đó. Có lần bị pháo kích, quần áo bà cháy rụi, chỉ còn đúng một bộ duy nhất. Bà phải mượn đồ của chị em trong đội để thay, rồi giặt xong lại đốt lá bối hơ cho mau khô. “Lá bối không có khói, chứ lá tràm là địch phát hiện liền”, bà kể, giọng nhẹ tênh như chuyện thường ngày, nhưng ẩn sau đó là cả một thời sống trong cảnh “cái chết cận kề từng hơi thở”.
Từ năm 1966 đến 1972, bà Năm Định cùng đồng đội tham gia vận chuyển hàng trăm chuyến vũ khí, lương thực phục vụ chiến trường, đồng thời trực tiếp cầm súng chiến đấu bảo vệ căn cứ. Đầu năm 1973, bà bị sốt rét ác tính, tóc rụng hết, sức khỏe suy kiệt. Đến tháng 4, khi vừa hồi phục, bà xin tổ chức cho về thăm nhà. Trên đường về quê Vĩnh Viễn, bà lặng người khi hay tin cha đã hy sinh từ mấy tháng trước. Nỗi đau mất cha hòa lẫn nỗi đau chiến tranh, khiến người con gái năm nào chỉ biết nén lòng trong im lặng.
Về đến nhà, trước cảnh mẹ tảo tần nuôi đàn em thơ, một người chị và người em bị địch bắt tù đày, bà quyết định xin tổ chức cho nghỉ để ở nhà làm ruộng, phụ mẹ gánh vác gia đình. Sự hy sinh của bà không chỉ ở chiến trường, mà còn lặng lẽ trong đời thường, bằng trách nhiệm và tình thương dành cho gia đình.
Hôm nay, dẫu vết thương chiến tranh vẫn còn, bệnh tật tuổi già ngày một chồng chất, nhưng người nữ thanh niên xung phong năm xưa vẫn giữ tinh thần lạc quan, kiên cường. Bà khẳng định bằng giọng nói đầy tự hào:
“Tôi luôn tự hào khi được lên đường ra tiền tuyến, góp một phần nhỏ bé cho ngày toàn thắng của dân tộc.”
Năm 2021, Hội Cựu Thanh niên xung phong tỉnh đã vận động hỗ trợ 50 triệu đồng giúp bà xây dựng lại căn nhà khang trang hơn. Hiện nay, bà sống cùng vợ chồng người con trai thứ năm. Niềm vui tuổi xế chiều của bà là những buổi gặp gỡ, trò chuyện cùng đồng chí, đồng đội năm xưa – những người đã cùng bà đi qua sinh tử để đổi lấy hòa bình hôm nay.
Theo ông Lê Chí Công, Chủ tịch Hội Cựu Thanh niên xung phong tỉnh, toàn tỉnh hiện có khoảng 150 hội viên cựu TNXP, luôn gìn giữ và thực hiện nếp sống đẹp: “Lúc trẻ xung phong, về già gương mẫu”. Hội tiếp tục quan tâm, chăm lo, hỗ trợ những hội viên có hoàn cảnh khó khăn, giúp họ sống vui, sống khỏe, sống có ích.
Cuộc đời bà Trần Thị Định – Năm Định – là một bản hùng ca lặng thầm, không ồn ào nhưng bền bỉ và sáng trong. Bà không chỉ là nhân chứng lịch sử, mà còn là biểu tượng đẹp của tinh thần xung kích, lòng yêu nước và sự hy sinh cao cả của lực lượng thanh niên xung phong Việt Nam – ngọn lửa truyền cảm hứng cho các thế hệ hôm nay và mai sau.
