“Một tiếng gọi ‘đồng chí’”

Bác Nam kể, những năm ở chiến trường, cái tên riêng đôi khi trở nên xa xỉ. Người ta gọi nhau bằng hai tiếng rất giản dị: “đồng chí”.

Không cần biết quê ở đâu, tên gì,
chỉ cần cùng đứng trong một hàng ngũ… là đủ để gọi nhau như vậy.

Một lần, trong một trận càn dữ dội, đơn vị bị đánh bật khỏi vị trí. Bom đạn dội xuống liên hồi, đất đá tung lên mù mịt. Bác Nam bị sức ép hất ngã, người va vào gốc cây, rồi không còn biết gì nữa.

Khi tỉnh lại, trời đã nhá nhem.
Rừng im ắng một cách đáng sợ.

Bác cố cử động, nhưng vai đau nhói. Máu đã thấm ướt áo từ lúc nào. Xung quanh không còn tiếng chân người, không còn tiếng gọi quen thuộc. Chỉ có tiếng gió lùa qua tán lá.

Một ý nghĩ thoáng qua:
có thể mình đã bị bỏ lại.

Bác nằm im.
Không dám gọi.
Cũng không đủ sức để gọi.

Giữa lúc đó, từ đâu đó trong màn chiều dày đặc, vang lên một tiếng:

“Đồng chí ơi… còn sống không?”

Tiếng gọi không lớn, nhưng rõ ràng.

Bác Nam kể, chính khoảnh khắc ấy, như có ai kéo mình trở lại. Từ chỗ lịm dần đi, bác cố dồn chút sức còn lại, khàn giọng đáp:

“Còn…”

Chỉ một tiếng rất nhỏ.
Nhưng đủ.

Có tiếng bước chân vội vã tiến lại. Một bóng người hiện ra, cúi xuống bên bác. Không hỏi nhiều, chỉ nhanh chóng kiểm tra vết thương, rồi gọi thêm người.

Bác được cáng đi trong đêm hôm đó.

Con đường ra tuyến sau dài, xóc, đau đến mức nhiều lúc bác lại thiếp đi. Nhưng mỗi lần tỉnh lại, bác vẫn nghe loáng thoáng đâu đó những tiếng gọi:

“Nhẹ thôi… đồng chí còn yếu.”
“Cố lên… sắp tới rồi.”

Không ai nhắc đến tên.
Chỉ có hai tiếng “đồng chí”… lặp đi lặp lại.

Sau này, khi đã bình phục, bác Nam có hỏi tìm người đã gọi mình hôm đó. Nhưng đơn vị liên tục di chuyển, người đến người đi, không ai nhớ rõ.

Người cứu mình… là ai?
Bác không biết.

Chỉ nhớ một điều:

Nếu hôm đó không có tiếng gọi ấy,
có lẽ mình đã nằm lại giữa khu rừng đó rồi.

Bác Nam nói, chiến tranh có thể làm con người ta quên nhiều thứ — quên tên, quên tuổi, quên cả quê quán của nhau.

Nhưng có những điều thì không bao giờ quên.

Như hai tiếng “đồng chí”.

Không chỉ là cách xưng hô.
Mà là một sợi dây vô hình — giữ người này lại với người kia,
giữ một người đang lịm đi… quay trở lại với sự sống.

Và đôi khi, giữa ranh giới rất mong manh,
chỉ cần một tiếng gọi thôi…

cũng đủ để cứu cả một đời người.