Một tiếng gọi giữa đêm

Có những ký ức không trở về bằng hình ảnh mà bằng âm thanh. Với bác Mai Văn Lộc, một tiếng gọi trong đêm có thể đủ để kéo cả một quãng đời từ quá khứ trở về. Năm 1972, khi nhập ngũ và bước vào những năm tháng ở chiến trường B, bác còn rất trẻ. Những đêm xa nhà thường dài hơn người ta tưởng. Khi ban ngày trôi qua bằng công việc và nhiệm vụ, màn đêm lại mở ra khoảng trống để nỗi nhớ tìm về. Có những lúc người lính nằm yên, mắt đã nhắm nhưng tâm trí vẫn không thể ngủ. Một tiếng động nhỏ cũng có thể khiến người ta tỉnh giấc. Một giọng nói của đồng đội có thể kéo người lính trở lại thực tại. Nhưng trong những đêm như thế, thứ người lính nhớ nhất đôi khi lại là một âm thanh rất bình thường của quê nhà. Có thể là tiếng mẹ gọi, tiếng người thân gọi nhau, tiếng ai đó từ trong nhà vọng ra. Những âm thanh mà khi ở quê người ta chẳng bao giờ để ý, khi đi xa lại trở thành thứ quý giá vô cùng. Bác Lộc từng trải qua những đêm mà nỗi nhớ ấy có lẽ không thể gọi thành tên. Người lính có thể nhớ một mái nhà nhưng điều họ nhớ sâu hơn lại là cảm giác được nghe tiếng người thân gọi mình. Bởi khi một người gọi tên ta, điều đó có nghĩa là ở đâu đó có một người đang chờ ta, biết đến sự có mặt của ta và mong ta trở về. Chiến trường B cách quê nhà rất xa. Khoảng cách ấy không chỉ tính bằng con đường mà còn bằng những ngày tháng. Có những đêm người lính chỉ có thể nằm im và hình dung. Hình dung một căn nhà, một người mẹ, một bữa cơm, một buổi sáng bình thường. Rồi sáng hôm sau, mọi thứ lại tiếp tục. Nhiều năm sau, chiến tranh đã lùi xa. Bác Lộc trở về với cuộc sống bình thường. Nhưng có một điều kỳ lạ: đôi khi trong một đêm rất yên, chỉ một tiếng gọi từ trong nhà cũng có thể khiến bác dừng lại. Không phải vì tiếng gọi ấy đặc biệt, mà bởi nó mang theo cảm giác của một thời đã mất. Một người đã từng ở rất xa mới hiểu rằng được nghe tiếng người thân gọi mình là một hạnh phúc. Một lần, khi có người hỏi bác điều gì khiến bác nhớ nhất về quê nhà trong những năm tháng chiến trường, bác không kể về một cảnh đẹp hay một món ăn. Bác chỉ nói về tiếng gọi. Người nghe có thể ngạc nhiên, nhưng rồi sẽ hiểu. Chiến tranh lấy đi của con người rất nhiều điều, trong đó có những âm thanh bình thường. Và khi bình yên trở lại, chính những âm thanh ấy trở thành bằng chứng rằng cuộc sống đã trở về. Có tiếng trẻ con cười. Có tiếng người gọi nhau. Có tiếng cửa mở. Có tiếng ai đó hỏi: “Về chưa?”. Những âm thanh ấy tạo nên một cuộc sống mà thế hệ sinh ra trong hòa bình thường không nhận ra mình đang may mắn đến mức nào. Nếu hôm nay một đứa trẻ nghe mẹ gọi mình từ dưới nhà và đáp lại bằng một câu “Con đây!”, có lẽ đó chỉ là một khoảnh khắc rất nhỏ. Nhưng với người từng đi qua chiến tranh, khoảnh khắc ấy có thể quý giá hơn rất nhiều điều lớn lao. Bởi nó có nghĩa rằng gia đình vẫn ở đó, người thân vẫn ở đó và cuộc sống vẫn tiếp tục. Bác Lộc đã đi qua một thời mà những tiếng gọi thân thương có khi chỉ tồn tại trong ký ức. Vì thế, khi trở về, có lẽ bác hiểu hơn ai hết giá trị của một mái nhà có người gọi tên mình. Và nếu câu chuyện về bác chỉ để lại cho người nghe một điều, có lẽ đó là hãy biết trả lời khi cha mẹ gọi, hãy biết quay lại khi người thân cần, hãy biết trân trọng những âm thanh tưởng như rất bình thường của cuộc sống. Bởi sẽ có một ngày ta nhận ra rằng điều mình nhớ nhất không phải là những thứ từng có giá trị lớn, mà chính là một tiếng gọi đã từng vang lên trong căn nhà thân thuộc. Và đôi khi, cả một đời người chỉ cần được nghe lại tiếng gọi quen thuộc ấy là đủ để biết mình đã thật sự trở về.