MỘT TIẾNG NỔ VANG SUỐT MẤY CHỤC NĂM
Câu chuyện xoáy sâu vào một tiếng nổ duy nhất trong chiến tranh – không phải tiếng lớn nhất, nhưng là tiếng nổ theo người lính suốt cả cuộc đời. Đó là cách chiến tranh không kết thúc cùng bom đạn, mà tiếp tục vang vọng trong ký ức, thân thể và đời sống tinh thần của người lính trở về.
Ông Bùi Văn Chốn nói rằng, trong đời mình, có một tiếng nổ không bao giờ tắt.
Không phải lúc nào nó cũng vang lên rõ ràng. Có khi nó chỉ là một dư chấn rất nhẹ, thoáng qua trong đầu. Có khi nó ập đến bất ngờ, dữ dội, khiến ông giật mình giữa đời thường yên ả. Nhưng dù ở trạng thái nào, tiếng nổ ấy vẫn tồn tại – suốt mấy chục năm.
Tiếng nổ ấy không gắn với một trận đánh lớn. Không có chiến công. Không có huân chương. Nó chỉ là tiếng mìn nổ trong một buổi tuần tra tưởng như bình thường. Một tiếng “bụp” trầm, ngắn, nhưng đủ để thay đổi cả đời người.
Ngày hôm đó, ông không phải người giẫm mìn. Nhưng ông ở rất gần. Gần đến mức sức ép hất ông ngã xuống đất, đất đá bắn vào mặt rát buốt. Tai ông ù đi. Trong khoảnh khắc, mọi âm thanh khác đều biến mất.
Khi ông mở mắt, thứ đầu tiên nhìn thấy là máu.
Máu không giống như trong tưởng tượng. Nó không đỏ tươi. Nó sẫm, đặc, và có mùi rất riêng. Mùi ấy bám chặt vào ký ức ông, đến mức nhiều năm sau, chỉ cần thoang thoảng mùi kim loại hay đất ẩm, tiếng nổ lại vang lên trong đầu.
Đồng đội của ông nằm đó, thân thể không còn nguyên vẹn. Nhưng người ấy vẫn tỉnh, vẫn mở mắt, vẫn cố nói. Hình ảnh ấy đóng đinh vào tâm trí ông, sâu hơn bất kỳ bài học nào.
Từ ngày đó, tiếng nổ ấy đi theo ông.
Khi còn ở chiến trường, ông nghe rất nhiều tiếng nổ khác: pháo, súng, mìn. Nhưng kỳ lạ là, không tiếng nào lấn át được tiếng nổ đầu tiên ấy. Nó như một dấu mốc, một vết khắc không thể xóa.
Khi trở về đời thường, ông tưởng rằng mình đã để chiến tranh lại phía sau. Nhưng không. Tiếng nổ ấy theo ông về tận quê nhà.
Có lần, trong một buổi trưa yên tĩnh, hàng xóm đốt pháo chuột. Một tiếng nổ nhỏ vang lên. Ông giật mình, tim đập dồn, tay vô thức siết chặt. Phải mất vài giây, ông mới nhận ra mình đang ở nhà.
Những năm đầu sau chiến tranh, chuyện đó xảy ra rất thường xuyên. Tiếng sấm, tiếng xe máy nổ pô, tiếng vật nặng rơi xuống đất – tất cả đều có thể đánh thức tiếng nổ trong đầu ông.
Ông không kể với ai. Không than phiền. Ông chỉ lặng lẽ chịu đựng.
Bởi ông hiểu, đó là cái giá của việc được sống sót.
Nhiều năm sau, khi đã bình tâm hơn, ông mới nói:
“Có những tiếng nổ không làm chết người, nhưng làm người ta mang nó suốt đời.”
Tiếng nổ ấy không còn làm ông hoảng loạn như trước. Nhưng nó nhắc ông nhớ rằng, có một phần đời mình đã bị chiến tranh chạm vào, và không bao giờ lành hẳn.
