MỘT TRĂM QUẢ CỐI GIỮ CHỢ PHƯỚC VINH

Trong những năm tháng chiến đấu ở biên giới Tây Nam, ông Lâm Văn Đắc, đã trải qua nhiều trận đánh ác liệt. Trong đó, trận giữ khu vực chợ Phước Vinh khoảng tháng 11 năm 1978 là một kỷ niệm ông nhớ rất rõ. Đó là trận đánh mà lực lượng của ông rất mỏng, địch lại đông và có hỏa lực mạnh, nhưng nhờ chuẩn bị kỹ, bám địa hình và chỉ huy quyết đoán, anh em du kích đã giữ được địa bàn.

Theo lời ông Đắc kể, thời điểm ấy quân Khmer Đỏ mở đợt tấn công lớn vào khu vực Phước Vinh. Chợ Phước Vinh là nơi quan trọng, nếu để địch tràn qua, đời sống nhân dân và thế trận phòng thủ địa phương sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Trong khi đó, lực lượng của ông ban đầu chỉ có khoảng mười lăm anh em. Sau đó, tính cả những tổ phối hợp, quân số cũng chỉ hơn hai mươi người.

Trước sức ép lớn ấy, ông Đắc chuẩn bị sẵn khoảng một trăm quả cối 60mm để bảo đảm khi cần thì có hỏa lực đánh trả liên tục. Với ông, chuẩn bị trước không chỉ là chuyện vũ khí, mà là giữ cho anh em khỏi lúng túng trong giờ phút căng thẳng. Người chỉ huy càng bình tĩnh, càng tính trước, thì khi trận đánh nổ ra, đơn vị càng có cơ hội đứng vững.

Trận đánh bắt đầu vào khoảng gần 4 giờ sáng. Trời còn tối, quân địch dùng hỏa lực mạnh bắn phá vào khu vực quanh chợ Phước Vinh. Tiếng súng, tiếng nổ vang dội trong màn đêm khiến tình hình rất căng thẳng. Ông Đắc ra lệnh cho anh em bám sát địa hình, lợi dụng các vùng trũng, bờ đất, miệng cống và những vị trí có thể che chắn để giữ trận địa.

Trong trận ấy, có một chiến sĩ trinh sát tên Khang thuộc Tiểu đoàn 38 tình cờ có mặt và được ông Đắc giữ lại cùng hỗ trợ chiến đấu. Ông cũng giao cho người đồng đội Lục Hoài giữ một vị trí hỏa lực quan trọng. Mỗi người một nhiệm vụ, mỗi vị trí một hướng quan sát, tất cả cùng phối hợp để chặn bước tiến của địch.

Điều khó nhất là lực lượng ta quá ít. Nếu địch nhận ra quân số thật sự, chúng có thể tràn lên rất nhanh. Vì vậy, ông Đắc cho anh em bố trí lưa thưa, nhiều hướng cùng nổ súng, tạo cảm giác như phía ta có lực lượng đông hơn. Cách đánh ấy đòi hỏi người chỉ huy phải rất rành địa hình và anh em phải tin nhau, giữ đúng vị trí, không rối loạn trong lúc địch bắn mạnh.

Giữa lúc trận đánh đang căng thẳng, ông Đắc gặp một tình huống bất ngờ. Khi bò vòng qua phía sau nhà dân để quan sát và điều động, ông bị rơi xuống một hố sâu mà người địa phương gọi là “hàm bô”. Trên lưng ông lúc ấy còn mang máy thông tin. Từ dưới hố, ông gọi anh em quằn cây tầm vông xuống để ông bám vào leo lên. Vừa thoát khỏi hố, ông lại tiếp tục trở về vị trí chỉ huy.

Chi tiết ấy được ông kể lại rất mộc mạc, nhưng cho thấy sự hiểm nguy của chiến trường. Người chỉ huy không chỉ đối mặt với hỏa lực địch, mà còn phải xử lý những tình huống bất ngờ trong bóng tối, giữa địa hình phức tạp. Nếu mất bình tĩnh, trận địa có thể rối loạn. Nhưng ông Đắc vẫn giữ được sự quyết đoán để tiếp tục chỉ huy anh em.

Sau nhiều giờ giao tranh quyết liệt, địch không thể vượt qua trận địa. Theo lời ông Đắc kể, lực lượng Khmer Đỏ phải rút chạy khỏi khu vực, bỏ lại nhiều vũ khí, trang bị. Nhưng với ông, điều quan trọng nhất không phải là chiến lợi phẩm, mà là chợ Phước Vinh được giữ, bà con phía sau được bảo vệ, chốt không bị vỡ.

Trận chợ Phước Vinh là một minh chứng cho cách đánh của du kích địa phương: ít người nhưng biết chuẩn bị, biết dựa vào địa hình, biết nghi binh và phối hợp chặt chẽ. Một trăm quả cối trong câu chuyện không chỉ là con số của hỏa lực, mà còn là biểu hiện của sự chủ động, của trách nhiệm người chỉ huy trước sinh mạng đồng đội và sự bình yên của nhân dân.

Nhiều năm đã qua, ký ức về trận đánh ấy vẫn còn đậm trong lời kể của ông Lâm Văn Đắc. Giữa một buổi sáng tháng 11 năm 1978, ở chợ Phước Vinh, những người du kích địa phương đã bám trụ bằng lòng gan dạ, sự mưu trí và niềm tin rằng phía sau mình là quê hương, là nhân dân, là vùng đất nhất định phải được giữ vững.