“Một trận đánh giữ kho hàng”

Bác Hùng kể, mỗi lần nhắc lại chuyện này là ông lại nhớ rất rõ cái mùi đất ẩm và khói thuốc súng của một đêm cuối năm 1971, khi đơn vị ông đóng quân trên tuyến Trường Sơn, ở một điểm kho nhỏ nằm sâu trong rừng, nơi tập kết lương thực, đạn dược để chuyển tiếp vào chiến trường phía trong. Cái kho ấy không có gì đặc biệt nếu nhìn bên ngoài — chỉ là những hầm đất lợp gỗ, phủ lá ngụy trang kín mít — nhưng ai cũng biết, nếu chỗ đó mất, thì cả tuyến phía sau sẽ bị ảnh hưởng.

Những ngày trước đó, máy bay địch đã đánh phá quanh khu vực nhiều lần, như đánh hơi được điều gì đó. Đơn vị được lệnh tăng cường cảnh giới, ban ngày ngụy trang kỹ hơn, ban đêm chia ca canh gác dày đặc. Ai cũng linh cảm sắp có chuyện.

Đêm hôm đó trời không trăng, rừng tối đặc. Khoảng gần nửa đêm, pháo bắt đầu dội xuống. Không phải vài quả thăm dò, mà là từng loạt liên tiếp, nổ dồn dập quanh khu kho. Đất đá bắn tung lên, cây rừng rung chuyển. Bác Hùng nói, lúc đó không ai kịp nghĩ gì nhiều, chỉ nghe tiếng chỉ huy hô ngắn gọn: “Vào vị trí!”

Anh em nhanh chóng tản ra, bám theo các công sự đã chuẩn bị từ trước. Người giữ hướng đông, người giữ hướng tây, mỗi tổ một góc, ôm súng chờ. Pháo vừa dứt được một lúc thì phía ngoài có tiếng động lạ — cành cây gãy, lá khô xào xạc — rồi những bóng người bắt đầu lẩn vào.

Trận đánh diễn ra rất gần.

Không phải kiểu xung phong ầm ầm, mà là những loạt súng ngắn, nhanh, dứt khoát. Có lúc khoảng cách chỉ vài chục mét, thậm chí gần hơn. Bác Hùng kể, ông còn nhớ rõ cảm giác tim đập mạnh trong lồng ngực, tai ù đi vì tiếng nổ, nhưng tay vẫn phải giữ chắc khẩu súng, mắt căng ra trong bóng tối để phân biệt đâu là địch, đâu là đồng đội.

Có một anh trong tổ vừa bắn vừa nói, giọng khàn đi:
“Kho còn là đường còn…”

Câu nói ấy không ai trả lời, nhưng ai cũng nghe rõ.

Vì ai cũng hiểu, phía sau kho này là bao nhiêu đơn vị đang chờ đạn, chờ gạo. Nếu mất chỗ này, không chỉ là mất một điểm, mà là đứt cả một đoạn đường tiếp tế.

Địch lấn vào nhiều hướng, nhưng không vào sâu được. Cứ mỗi lần chúng định áp sát, lại bị đánh bật ra. Có đoạn giằng co kéo dài, hai bên giữ nhau từng khoảng đất nhỏ. Đêm ấy dài hơn mọi đêm khác. Bác Hùng nói, cảm giác như thời gian đứng lại, chỉ còn tiếng súng và tiếng thở gấp.

Gần sáng, khi trời bắt đầu nhạt dần, tiếng súng thưa đi rồi tắt hẳn. Địch rút.

Rừng trở lại im lặng, nhưng là cái im lặng nặng nề.

Anh em bắt đầu gọi nhau, kiểm lại quân số. Có người vẫn trả lời, có người thì không. Những chỗ đất bị cày xới, những hố bom còn bốc khói, và vài người đồng đội nằm lại ngay gần khu kho — tất cả vẫn còn nguyên đó.

Kho hàng… vẫn còn.

Những hầm chứa không bị phá, đạn dược, lương thực vẫn nguyên vẹn.

Bác Hùng kể, lúc đó không ai reo mừng. Chỉ có vài người ngồi xuống, dựa lưng vào gốc cây, thở dài một hơi rất sâu. Có người lấy tay quệt bùn trên mặt, có người lặng lẽ nhìn về phía những chỗ vừa mất người.

Sau này, khi chiến tranh qua đi, người ta hay nhắc đến những trận đánh lớn, những chiến dịch nổi tiếng. Còn những trận như thế này… không mấy ai biết.

Bác Hùng chỉ nói chậm rãi:
“Nhưng nếu đêm đó mình không giữ được… thì phía sau sẽ không còn gì để đánh tiếp. Nhiều thứ trong chiến tranh, nhỏ thôi… nhưng mất là mất hết.”