MỘT TRẬN ĐÁNH KHÔNG QUÊN TRÊN VÙNG ĐẤT HÀM RỒNG
Bác cựu chiến binh Lương Thị Thục, sinh năm 1940, nhập ngũ năm 1965, xuất ngũ năm 1972, từng tham gia lực lượng Dân quân chiến đấu bảo vệ Tổ quốc tại khu vực cầu Hàm Rồng, Thanh Hóa. Những năm tháng chiến tranh, bác cùng đồng đội vừa lao động, vừa trực chiến, góp sức bảo vệ quê hương trước những trận đánh ác liệt.
Trong ký ức của bác, có một trận đánh mà dù đã hơn nửa thế kỷ trôi qua, mỗi khi nhắc lại, giọng bác vẫn chùng xuống. Đó là những ngày vùng đất Hàm Rồng rung chuyển dưới bom đạn.
Buổi sáng trên quê hương Hàm Rồng
Ngày ấy, Hàm Rồng là một trong những địa bàn trọng yếu.
Cây cầu bắc qua sông Mã có vị trí đặc biệt quan trọng trên tuyến giao thông chi viện cho chiến trường.
Bởi vậy, nơi đây thường xuyên trở thành mục tiêu đánh phá.
Sáng hôm ấy, bầu trời trong xanh.
Người dân vẫn đi làm, những người dân quân vẫn thực hiện nhiệm vụ như thường lệ.
Bác Lương Thị Thục cùng chị em trong tổ dân quân tranh thủ kiểm tra lại dụng cụ cứu thương, công sự và những vị trí được phân công.
Một người hỏi:
“Chị Thục, hôm nay liệu có máy bay không?”
Bác nhìn lên bầu trời rồi nói:
“Chiến tranh thì không biết trước được. Cứ chuẩn bị thật tốt, có chuyện còn kịp ứng phó.”
Không ai nghĩ rằng chỉ ít giờ sau, nơi đây sẽ trở thành một trận địa dữ dội.
Máy bay xuất hiện
Khoảng gần trưa, từ phía xa vang lên tiếng máy bay.
Ban đầu chỉ là một âm thanh nhỏ.
Rồi tiếng động cơ lớn dần.
Một người hô:
“Máy bay! Có máy bay!”
Mọi người lập tức vào vị trí.
Bác Thục nhanh chóng hướng dẫn chị em:
“Bình tĩnh! Ai ở vị trí nào về vị trí ấy!”
Chỉ vài giây sau—
ẦM!
Một tiếng nổ rung chuyển cả khu vực.
Rồi hàng loạt tiếng bom dội xuống.
ẦM! ẦM! ẦM!
Mặt đất rung lên.
Khói bụi phủ kín.
Bầu trời Hàm Rồng như bị xé toạc bởi tiếng bom đạn.
Người nữ dân quân giữa trận địa
Bác Thục cùng chị em dân quân vừa quan sát tình hình vừa làm nhiệm vụ cứu thương, hỗ trợ lực lượng chiến đấu và bảo vệ các vị trí được phân công.
Một tiếng nổ rất lớn vang lên gần đó.
Một người bị thương.
Bác lập tức chạy đến.
“Đồng chí bị thương ở đâu?”
“Chân… chân tôi…”
Bác cùng hai người khác nhanh chóng đưa người bị thương ra khỏi khu vực nguy hiểm.
Bom vẫn tiếp tục rơi.
Một chị dân quân lo lắng:
“Chị Thục, nguy hiểm quá!”
Bác đáp:
“Nguy hiểm thì càng phải nhanh. Người bị thương đang cần mình.”
Họ đưa thương binh vào nơi an toàn rồi quay lại.
Chưa kịp nghỉ, một tiếng nổ khác lại vang lên.
Bác Thục tiếp tục lao ra.
Hàm Rồng trong khói lửa
Trận đánh kéo dài.
Tiếng máy bay liên tục vọng xuống.
Tiếng bom nổ rung chuyển cả khu vực.
Khói đen phủ trên những mái nhà.
Nhiều vị trí bị hư hỏng.
Nhưng những người dân quân vẫn bám địa bàn.
Người tìm kiếm người bị nạn.
Người vận chuyển thương binh.
Người hỗ trợ lực lượng chiến đấu.
Người dập lửa, cứu tài sản của nhân dân.
Mỗi người một nhiệm vụ.
Bác Thục chạy đi chạy lại giữa các vị trí.
Có lúc vừa cúi xuống dìu một người bị thương thì một tiếng nổ vang lên.
Bác và người bị thương cùng ngã xuống.
Một lúc sau, bác ngẩng đầu:
“Đồng chí có sao không?”
Người kia đáp:
“Em… còn được.”
Bác nói:
“Vậy đứng lên. Chúng ta phải đưa đồng chí ra khỏi đây.”
Hai người cùng dìu nhau đi.
Không ai bỏ lại người bị thương
Đến một thời điểm, một khu vực bị bom đánh trúng.
Có người mắc kẹt.
Khói và bụi phủ kín.
Bác Thục cùng một số dân quân lập tức chạy đến.
Một người can:
“Đừng vào, nguy hiểm!”
Bác trả lời:
“Còn người ở trong đó thì phải tìm.”
Mọi người cùng nhau tìm kiếm.
Sau một lúc, họ phát hiện một người bị thương.
Bác cùng đồng đội đưa người đó ra.
Người bị thương yếu ớt nói:
“Cảm ơn…”
Bác chỉ đáp:
“Đồng bào mình cả. Thấy người gặp nạn thì phải cứu.”
Câu nói mộc mạc ấy thể hiện rõ tinh thần của những người dân quân Hàm Rồng năm xưa.
Họ không chỉ bảo vệ trận địa.
Họ còn bảo vệ chính quê hương, gia đình và những người dân đang sống bên cạnh mình.
Sau những giờ phút ác liệt
Đến chiều, tiếng máy bay dần xa.
Bom đạn thưa hơn.
Hàm Rồng trở lại trong một không khí nặng nề.
Khói vẫn còn bay.
Nhiều công trình bị hư hỏng.
Những người dân quân mệt lả sau nhiều giờ làm nhiệm vụ.
Quần áo của bác Thục lấm đầy đất bụi.
Đôi bàn tay trầy xước.
Nhưng bác không nghỉ ngay.
Bác cùng mọi người tiếp tục kiểm tra các khu vực bị đánh phá, tìm kiếm người bị thương và hỗ trợ nhân dân.
Một người nói:
“Chị Thục, chị nghỉ một chút đi.”
Bác lắc đầu:
“Còn người cần giúp thì chưa nghỉ được.”
Người phụ nữ Hàm Rồng năm xưa
Năm 1972, bác Lương Thị Thục xuất ngũ.
Những năm tháng tham gia dân quân chiến đấu và phục vụ quê hương khép lại, nhưng ký ức về Hàm Rồng trong những ngày chiến tranh vẫn ở lại trong tâm trí bác.
Bác nhớ tiếng còi báo động.
Nhớ những trận bom.
Nhớ những người dân chạy xuống hầm trú ẩn.
Nhớ những người đồng đội dân quân cùng mình chiến đấu.
Và nhớ nhất là những lúc mọi người không ai bảo ai, cứ thấy người gặp nạn là cùng nhau lao đến giúp.
Bác tâm sự:
“Ngày ấy chúng tôi đều là người dân trong làng, có người làm ruộng, có người làm việc nhà. Nhưng khi quê hương bị đánh phá thì ai cũng trở thành người lính. Không ai nghĩ mình là anh hùng. Chỉ nghĩ đơn giản là phải bảo vệ quê hương.”
Ký ức về Hàm Rồng
Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.
Bác Lương Thị Thục nay đã ở tuổi cao.
Những tiếng bom năm xưa chỉ còn vang vọng trong ký ức.
Hàm Rồng hôm nay đã đổi thay.
Những con đường rộng hơn.
Những ngôi nhà mới mọc lên.
Cuộc sống thanh bình đã trở lại.
Nhưng với bác, mỗi khi nhìn dòng sông Mã và vùng đất Hàm Rồng, những ký ức về một thời khói lửa lại trở về.
Bác nhớ những người đã hy sinh.
Nhớ những người dân quân năm xưa.
Nhớ những người phụ nữ bình dị đã vừa làm mẹ, làm vợ, làm người lao động, vừa cầm súng và làm nhiệm vụ khi quê hương cần.
Bác nói:
“Chúng tôi chỉ mong thế hệ trẻ hôm nay được sống trong hòa bình, được học hành, được làm những điều mình yêu thích. Đừng bao giờ để chiến tranh lặp lại.”
Đó là mong ước giản dị của một người đã từng đi qua chiến tranh.
Lời kể của người dân quân
Câu chuyện về bác Lương Thị Thục không phải là câu chuyện về một trận đánh với những chiến công được ghi bằng những con số.
Đó là câu chuyện về những người dân bình thường đã đứng lên bảo vệ quê hương trong những thời khắc hiểm nguy.
Là câu chuyện về những người phụ nữ Hàm Rồng đã không lùi bước trước bom đạn.
Là câu chuyện về những con người vừa chiến đấu, vừa cứu người, vừa bảo vệ xóm làng.
Và trên hết, đó là câu chuyện về lòng yêu quê hương.
Bác Thục từng là một người dân quân bình dị.
Nhưng khi quê hương Hàm Rồng bị bom đạn đe dọa, bác đã cùng đồng đội đứng lên.
Không có sự lựa chọn nào khác.
Không có thời gian để nghĩ về bản thân.
Chỉ có một điều thôi thúc:
“Đây là quê hương mình. Phải bảo vệ.”
Hôm nay, khi cuộc sống đã bình yên, câu chuyện của bác vẫn có ý nghĩa đối với thế hệ trẻ.
Bởi phía sau mỗi cây cầu, mỗi con đường, mỗi mái nhà bình yên hôm nay là ký ức về những con người đã từng đứng giữa khói lửa để bảo vệ nó.
Hàm Rồng đã đi qua chiến tranh. Nhưng những người như bác Lương Thị Thục vẫn là những nhân chứng sống nhắc chúng ta nhớ rằng: hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng lòng dũng cảm, sự hy sinh và tình yêu quê hương của biết bao thế hệ.
