Một trí thức giàu sang và quyết định dấn thân vào bão lửa

Những anh em của ông đều được sang Pháp du học, thụ hưởng nền giáo dục Tây phương đắt đỏ. Thế nhưng, giữa bối cảnh đất nước chìm trong bóng đêm nô lệ, tiếng gọi của non sông đã thức tỉnh tâm hồn người thanh niên trẻ. Tốt nghiệp Trường Kỹ sư Công chánh Hà Nội năm 1942, ông đứng trước hai con đường: một bên là danh vọng, sự nghiệp hanh thông dưới bộ máy đô hộ; một bên là gian khổ, hy sinh khi dấn thân vào phong trào cách mạng. Mùa thu năm 1945, Cách mạng Tháng Tám thành công như một làn gió mới quét qua đời sống xã hội. Không một chút đắn đo, Phạm Ngọc Thảo quyết định từ bỏ quốc tịch Pháp, từ bỏ cuộc sống giàu sang phụng sự cho lý tưởng độc lập dân tộc. Ông xông pha vào chiến khu, trực tiếp tham gia cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp ở Nam Bộ. Để tôi luyện bản lĩnh quân sự, năm 1946, ông ra Bắc tham dự khóa 1 Trường Võ bị Trần Quốc Tuấn tại Sơn Tây. Sau khi tốt nghiệp, ông trở về chiến trường Nam Bộ gian lao, đảm nhận các chức vụ trọng yếu như Trưởng phòng Mật vụ Nam Bộ, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 404 rồi Tiểu đoàn 410. Ở bất kỳ vị trí nào, ông cũng thể hiện tài năng chỉ huy, sự mưu trí và tinh thần xả thân vì sự nghiệp chung.