Một trong những Anh hùng Quân đội đầu tiên

Năm 1952, Đại hội Chiến sĩ thi đua và Cán bộ gương mẫu toàn quốc lần thứ nhất được tổ chức tại Việt Bắc. Đây là dịp tổng kết những điển hình trong chiến đấu, lao động và sản xuất giữa lúc cuộc kháng chiến còn rất gian khổ. La Văn Cầu được tuyên dương là một trong những anh hùng đầu tiên, cùng những tên tuổi như Cù Chính Lan, Nguyễn Thị Chiên và Nguyễn Quốc Trị trong lĩnh vực quân sự.

Ngày 19 tháng 5 năm 1952 thường được nhắc như dấu mốc ông được Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên dương. Việc phong tặng sau đó được chính thức hóa bằng sắc lệnh của Nhà nước. Danh hiệu khi ấy gọi là Anh hùng Quân đội nhân dân, về sau thuộc hệ thống danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Sự tôn vinh không chỉ dành cho một hành động phi thường. La Văn Cầu đại diện cho lớp chiến sĩ xuất thân từ nhân dân, trưởng thành trong quân đội cách mạng và sẵn sàng đặt độc lập của đất nước lên trên lợi ích riêng. Câu chuyện của ông có sức cổ vũ lớn vì người nghe nhận thấy một thanh niên nghèo, học chưa nhiều và tuổi còn rất trẻ vẫn có thể làm nên việc lớn khi có lý tưởng và tập thể dìu dắt.

Trở thành anh hùng khi mới khoảng hai mươi tuổi là vinh dự, đồng thời là áp lực suốt đời. Ông phải sống sao để danh hiệu không chỉ gắn với một khoảnh khắc năm 1950. La Văn Cầu chọn tiếp tục học, ở lại quân đội và nhận những nhiệm vụ không còn tiếng súng nhưng cần sự bền bỉ.

Ông về sau dự nhiều kỳ Đại hội Thi đua yêu nước, trở thành nhân chứng nối phong trào thi đua thời kháng chiến với công cuộc xây dựng đất nước. Mỗi lần xuất hiện, cánh tay áo phải trống nhắc mọi người về giá của độc lập, còn tác phong giản dị nhắc rằng anh hùng vẫn là người chiến sĩ của nhân dân. Danh hiệu năm 1952 vì vậy không đóng khung La Văn Cầu trong quá khứ; nó giao cho ông một sứ mệnh lâu dài—lan tỏa tinh thần vượt khó, cống hiến và sống có trách nhiệm qua nhiều thế hệ.