MỘT TUẦN VẬN ĐỘNG, BẢY NGƯỜI RA HÀNG

Trong những năm làm nhiệm vụ quốc tế trên đất bạn Campuchia, chú Nguyễn Văn Quắn không chỉ nhớ đến những chuyến thông đường, những lần áp tải hay hiểm nguy của mìn và phục kích. Chú còn nhớ đến những công việc lặng thầm hơn, ít tiếng súng hơn, nhưng có ý nghĩa rất quan trọng: công tác vận động quần chúng, kêu gọi người theo địch buông súng trở về.

Theo lời chú Quắn, chiến trường khi ấy rất phức tạp. Địch không phải lúc nào cũng xuất hiện rõ ràng trong đội hình vũ trang. Có người ban ngày trà trộn trong dân, làm ruộng, cuốc đất như người bình thường; ban đêm hoặc khi có thời cơ lại mang súng vào rừng, tri kích, phục kích bộ đội ta. Vì vậy, muốn giữ được địa bàn, ngoài chiến đấu, bộ đội còn phải dựa vào dân, tuyên truyền, vận động, làm cho người dân hiểu và cùng góp sức khuyên con em mình rời bỏ hàng ngũ địch.

Trong một lần làm nhiệm vụ, đơn vị của chú phối hợp tổ chức họp dân trong phum. Người dân và trưởng phum được mời đến để nghe tuyên truyền. Do anh em bộ đội không rành tiếng bản địa, phần vận động được thực hiện thông qua các chuyên gia. Nội dung tuyên truyền tập trung kêu gọi những gia đình có con em đang theo địch hãy khuyên họ buông súng trở về, sống với gia đình, làm ăn, làm ruộng nương và tham gia xây dựng cuộc sống mới.

Điều quan trọng trong những buổi vận động ấy là chính sách khoan hồng. Những người lầm đường nếu biết quay về sẽ được tiếp nhận, được tạo điều kiện để trở lại với gia đình và cộng đồng. Bộ đội không chỉ nói với người dân bằng lý lẽ, mà còn bằng thái độ chân tình, kiên trì, để bà con thấy rằng con đường trở về vẫn còn mở.

Công việc ấy không thể có kết quả trong ngày một ngày hai. Sau buổi họp dân, đơn vị tiếp tục theo dõi, nắm tình hình, phối hợp với người dân và trưởng phum vận động thêm. Những gia đình có người theo địch được giải thích, thuyết phục để hiểu rằng tiếp tục bám rừng, tiếp tục cầm súng chỉ làm cho cuộc sống thêm đói khổ, ly tán và nguy hiểm.

Theo lời chú Quắn nhớ lại, sau khoảng một tuần kiên trì vận động, đã có bảy người ra hàng. Trong số đó có một người mang quân hàm thiếu tá và một thiếu niên mới 15 tuổi. Hình ảnh người thiếu niên còn rất trẻ trong số những người trở về khiến chú càng thấm thía hơn hậu quả của chiến tranh: có những em nhỏ đáng lẽ được sống trong gia đình, học hành, lớn lên bình yên, nhưng lại bị cuốn vào vòng xoáy súng đạn.

Sau khi tiếp nhận, đơn vị chú Quắn bàn giao những người ra hàng cho đơn vị bạn xử lý theo quy định. Với bộ đội, kết quả ấy không chỉ là con số bảy người buông súng. Đó còn là bảy con người rời khỏi rừng, bảy gia đình có thêm cơ hội đoàn tụ, và cũng là bảy mối nguy hiểm bớt đi trên những tuyến đường mà bộ đội và nhân dân phải đi qua hằng ngày.

Chú Quắn kể lại câu chuyện này không bằng giọng tự hào ồn ào, mà như nhắc đến một phần công việc bình thường của quân tình nguyện Việt Nam trên đất bạn Campuchia. Bên cạnh nhiệm vụ chiến đấu, bộ đội còn làm dân vận, tuyên truyền, giúp dân, vận động người lầm đường trở về. Những việc ấy đòi hỏi sự kiên trì, hiểu dân, gần dân và tôn trọng phong tục, đời sống của người dân địa phương.

Một tuần vận động để bảy người ra hàng là một kỷ niệm cho thấy chiến thắng trên chiến trường không chỉ đến từ hỏa lực hay những trận đánh. Có những kết quả được tạo nên từ lời nói chân thành, từ chính sách khoan hồng, từ sự phối hợp với trưởng phum, với người dân và từ niềm tin rằng con người khi được mở lối vẫn có thể chọn quay về với cuộc sống bình yên.