Một tuổi thanh xuân giữa chiến tranh

Trong ký ức về Ngã ba Đồng Lộc, bên cạnh những con đường bị bom đạn cày phá còn có bóng dáng của những người thanh niên xung phong ngày đêm bám trụ. Một trong những người để lại dấu ấn sâu đậm là La Thị Tám – cô gái Hà Tĩnh đã dành những năm tháng đẹp nhất của tuổi trẻ cho tuyến đường chi viện.

La Thị Tám quê ở xã Vĩnh Lộc, tỉnh Hà Tĩnh. Gia đình vốn nghèo, cha lại mất sớm nên cuộc sống của cô từ nhỏ đã không dễ dàng. Cô phải nghỉ học để phụ giúp mẹ. Những tháng ngày khó khăn ấy đã rèn luyện cho cô sự chịu thương chịu khó và nghị lực vượt lên hoàn cảnh.

Năm 1967, La Thị Tám tình nguyện gia nhập lực lượng Thanh niên xung phong. Khi ấy cô mới 18 tuổi. Cô được phân công vào đơn vị C2 thuộc ngành Giao thông vận tải Hà Tĩnh và làm nhiệm vụ trên tuyến Quốc lộ 15A.

Chiến tranh khiến con đường này trở thành mục tiêu đánh phá thường xuyên. Đặc biệt, Ngã ba Đồng Lộc là vị trí quan trọng trên tuyến vận tải nên máy bay Mỹ liên tục tập trung oanh kích.

Mỗi trận bom đi qua lại để lại những hố sâu, đất đá ngổn ngang và những đoạn đường bị chia cắt. Nhưng chỉ cần có thể, các lực lượng lại nhanh chóng trở lại hiện trường. Những người sửa đường không chờ cho tiếng bom hoàn toàn im tiếng. Họ tranh thủ từng khoảng thời gian để khắc phục hậu quả.

La Thị Tám có nhiệm vụ khác. Cô được giao đứng trên một quả đồi cao, dùng ống nhòm quan sát hoạt động của máy bay và đếm số bom rơi. Những vị trí bị đánh phá được cô xác định và cắm tiêu.

Từ trên cao, cô có thể nhìn thấy phần nào sự khốc liệt của chiến trường. Nhưng thay vì rời khỏi nơi nguy hiểm, cô vẫn tiếp tục công việc được giao.

200 ngày đêm là khoảng thời gian La Thị Tám kiên trì thực hiện nhiệm vụ. Trong thời gian ấy, cô đã đếm và cắm tiêu 1.205 quả bom.

Mỗi con số là dấu vết của một trận đánh. Mỗi chiếc tiêu được cắm xuống là một phần công việc giúp đồng đội có thêm thông tin để xử lý khu vực bị bom đánh phá.

Điều đáng khâm phục là La Thị Tám khi ấy vẫn còn rất trẻ. Cô chưa bước qua tuổi đôi mươi nhưng đã phải đối diện với những thử thách mà không phải người trưởng thành nào cũng dễ dàng vượt qua.

Bên cạnh cô là cả một tập thể thanh niên xung phong cùng chiến đấu bằng công việc của mình. Họ không trực tiếp cầm súng ở chiến trường nhưng sự đóng góp của họ có ý nghĩa quan trọng đối với công tác chi viện.

Những cống hiến của La Thị Tám được ghi nhận bằng Huy hiệu Bác Hồ vào cuối năm 1968. Ngày 22/12/1969, cô được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân khi mới 20 tuổi.

Sau chiến tranh, bà trở về quê hương và tiếp tục công tác tại cơ quan Dân - Chính - Đảng của Tỉnh ủy Hà Tĩnh.

Ngày nay, Ngã ba Đồng Lộc đã trở thành địa danh lịch sử. Những âm thanh của chiến tranh chỉ còn trong ký ức, còn những câu chuyện về thế hệ thanh niên năm xưa vẫn được kể lại.

La Thị Tám là một trong những nhân vật tiêu biểu cho thế hệ ấy. Cuộc đời bà nhắc chúng ta về một thời tuổi trẻ biết đặt trách nhiệm với quê hương lên trên những lợi ích riêng.